រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទម្លាយឱ្យដឹងជាថ្មីទៀត ពីការដែលថៃបន្តរំលោភយកដីខ្មែរ នៅស្រុកអន្លុងវែង និងក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលបញ្ហានេះជំរុញឱ្យមានការព្រួយបារម្ភថា បូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាពេលនេះ កំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរ បើគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់ឱ្យបានទាន់ពេល។
តំណាងរាស្ត្រពីបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន និយាយនៅថ្ងៃទី២២ខែកក្កដានេះថា ការដែលថៃបន្តរាយលួសបន្លា ដាក់ទូកុងតឺន័រ និងជីកប្រឡាយរំលោភយកដីខ្មែរតាមចិត្តចង់ ជាបន្តបន្ទាប់ច្រើនខែមកនេះ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អសមត្ថភាពក្នុងការការពារទឹកដី។
លោកថា៖ «ដូច្នេះអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើ មិនមែនត្រឹមតែចេញលិខិតតវ៉ាទេ ត្រូវប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារអាហ្នឹងទី១។ ទី២ ត្រូវប្រញាប់ប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ) ប្តឹងថៃទៅកាន់សហប្រធាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ ប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ(ICC) អាហ្នឹងបានអាចការពារទឹកដីខ្មែរយើងបាន ហើយនឹងអាចទាមទារទឹកដីបានមកវិញ»។
សម្រាប់លោក អ៊ុំ សំអាន ថៃនឹងមិនបញ្ឈប់មហិច្ឆតាឈ្លានពានកម្ពុជា ត្រឹមដណ្តើមយកដីខ្មែរចំនួន៧៣ទីតាំងដូចពេលនេះទេ បើកម្ពុជាមិនស្តារប្រជាធិបតេយ្យ និងគ្មានមេដឹកនាំដែលមានសមត្ថភាព ពង្រឹងវិស័យការពារជាតិ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងទង្វើសត្រូវឈ្លានពានទឹកដីនោះ។
លោកថា៖ «ប្រសិនបើត្រកូលហ៊ុននៅកាន់អំណាចតទៅទៀត ប្រាកដណាស់ទឹកដីខ្មែរមិនត្រឹមតែមិនអាចទាមទារយកត្រឡប់មកវិញទេ ថែមទាំងបាត់បង់ទឹកដីបន្ថែមទៀត»។
ការលើកឡើងនេះ ក្រោយក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ទម្លាយឱ្យដឹងពីការតវ៉ាជាថ្មីទៀត ប្រឆាំងទៅនឹងទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃ ដែលថៃរំលោភយកដីខ្មែរ នៅស្រុកអន្លុងវែង និងក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាបន្តបន្ទាប់ ចន្លោះពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ។
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា និយាយក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ចុះថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដានេះថា ខ្លួនតវ៉ាជាផ្លូវការ ចំពោះការបន្តរំលោភបំពានរបស់ថៃមកលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា នៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។
បើតាមក្រសួង នៅចន្លោះថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ថៃបានឈូសឆាយដី ធ្វើផ្លូវថ្មីនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៨ និងលេខ៩ ក្នុងតំបន់តាទុំ ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលថា បានរំលោភចូលជ្រៅទៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។
លើសពីនេះ ក្រសួងថា នៅចន្លោះថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ថៃបានបន្តធ្វើសកម្មភាពឈូសឆាយដីធ្វើផ្លូវ និងរាយបន្លាលួស នៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ១៩ និងលេខ២០ ក្នុងតំបន់ជប់ដើមខ្នុរ សង្កាត់កូនក្រៀល ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។
ការទម្លាយឱ្យដឹងពីមហិច្ឆតាឈ្លានពានរបស់ថៃនេះ ដូចគ្នាទៅនឹងការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ្សង់ ហ្វ្រង់ស័រ តាន់ ដែរដែលគាត់បាននិយាយថ្មីៗនេះ ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រឡប់មកពីប្រទេសចិនវិញ។
លោកថា៖ «សម្តេចធិបតីបានបញ្ជាក់ប្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំចិនថា កងទ័ពថៃបានចូលជ្រៅហួសព្រំដែនស្របចូលមកក្នុងទឹកដីកម្ពុជាយើង បាននឹងកំពុងបន្តកាន់កាប់ទឹកដីត្រង់ចំណុចមួយចំនួន កម្ទេចផ្ទះសម្បែងរបស់ប្រជាជន និងរារាំងប្រជាជនខ្មែររាប់ម៉ឺននាក់ មិនឱ្យមានលទ្ធភាពត្រឡប់ទៅកាន់ផ្ទះសម្បែងវិញ»។
សម្រាប់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ថៃត្រូវបញ្ឈប់ការឈ្លានពាននេះ ហើយងាកមកដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ក្នុងនាមជាប្រទេសជិតខាងល្អ ដើម្បីស្តារជំនឿទុកចិត្តគ្នាឡើងវិញ និងស្ថេរភាពតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
តែយ៉ាងណា ក្រុមអ្នកតាមនដាន ព្រមានថា ទឹកដីកម្ពុជាដែលថៃដណ្តើមគ្រប់គ្រង ថៃមិនឱ្យមកខ្មែរវិញទេ បើរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ) និងប្រើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ដើម្បីដាក់សម្ពាធឱ្យថៃបង្ខំចិត្តដកកងទ័ពចេញពីទឹកដីកម្ពុជាវិញទេនោះ។
លើសពីនេះ ពួកគេថា ការដឹកនាំរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ទឹកដីទៅប្រទេសថៃ ចំណែកឯលោក ហ៊ុន សែន ធ្វើឱ្យបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជា ទៅប្រទេសវៀតណាម។
ការអះអាងនេះ ដោយពួកគេសំអាងថា លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើឱ្យសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនខុសច្បាប់ ឆ្នាំ១៩៨២-៨៣ និង៨៥ ឱ្យរស់ឡើងវិញ តាមការចង់បានរបស់វៀតណាម រំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ ដែលតម្រូវឱ្យមោឃភាពចោល។
ក្រមព្រហ្មទណ្ឌមាត្រា៤៤០ ចែងថា «អំពើប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេស ឬភ្នាក់ងារបរទេស នូវដែនដីជាតិទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែក ជាអំពើក្បត់ជាតិ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត»៕
