បើទោះបីការធ្វើដំណើរ និងនាំទំនិញចេញចូលច្រកព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបានផ្អាកទាំងស្រុង ក្រោយថៃបើកការឈ្លានពានកម្ពុជាក្តី ប៉ុន្តែបណ្ដាញសេវាទូរស័ព្ទ និងអ៊ីនធឺណិតដែលគាំទ្រសកម្មភាពឆបោក ត្រូវគេអះអាងថា នៅបន្តរត់កាត់ប្រទេសទាំងពីរយ៉ាងសកម្មដដែល។
ការបន្តនេះ ស្ដែងចេញឱ្យឃើញតាមរយៈការចុះប្រតិបត្តិការកាត់ផ្ដាច់បណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតដោយអាជ្ញាធរថៃ ក្នុងខេត្តស្រះកែវ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ស្ថិតក្នុងចន្លោះចម្ងាយ៥០០ម៉ែត្រពីបន្ទាត់ព្រំដែន។ តាមការស៊ើបអង្កេតតាំងពីថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា អាជ្ញាធរថៃកំណត់ទីតាំងសង្ស័យចំនួន៣ក្នុងទឹកដីថៃ ដែលអូសខ្សែហ្វាយប័រអុបទិក ចូលមកកាន់ទឹកដីកម្ពុជា ត្រង់កាស៊ីណូ ហ្គាឡាក់ស៊ី ដែលមានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិជាជនជាតិថៃ។
អាជ្ញាធរថៃបានរកឃើញខ្សែកាបអុបទិក 60-core ចំនួនពីរ និងខ្សែ 24-core ចំនួនមួយដែលបានដំឡើង។ ការស៊ើបអង្កេតបានរកឃើញថា ខ្សែកាបទាំងនេះបាននាំបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតចូលទៅកាស៊ីណូខាងលើ ដើម្បីបម្រើឱ្យប្រព័ន្ធ VPN ដែលជាប្រព័ន្ធបង្កើតអត្តសញ្ញាណនិម្មិតលើអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីគេចវេសពីការចាប់បានអត្តសញ្ញាណពិត។
ខ្សែកាបអុបទិកទាំងនេះ អាចគ្រប់គ្រងបរិមាណទិន្នន័យយ៉ាងច្រើនក្នុងល្បឿនលឿនជាងការប្រើប្រាស់ធម្មតា ដែលបង្ហាញថា បណ្តាញនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់សេវាអ៊ីនធឺណិតលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម ដែលគ្មានការអនុញ្ញាត និងដែលត្រូវបានគេជឿថាបម្រើឱ្យមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ Call Center និងឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយ ដែលថៃកាត់ផ្ដាច់ និងកម្ទេចបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតខុសច្បាប់។ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ អាជ្ញាធរខេត្តស្រះកែវ ធ្លាប់រកឃើញខ្សែហ្វាយប័រ (Fiber) បង្កប់ក្នុងដីប្រវែង ៧០០ម៉ែត្រ រត់ចេញពីអគារខុនដូក្នុងស្រុកអារញ្ញប្រៈថេត ចូលមកកាន់ទឹកដីកម្ពុជា នៅម្ដុំស្រះស្រល់ ឬហៅថា តំបន់ស្ដារហ្គោល (Star Gold) ក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ការរកឃើញបាននាំទៅដល់ការស៊ើបអង្កេតក្រុមហ៊ុនអ៊ីនធឺណិតមួយទៀត នៅក្រុងបាងកក ដែលបានរកឃើញថាមានការផ្គត់ផ្គង់អ៊ីនធឺណិតតាមរយៈខ្សែហ្វាយប័រនោះ ក្នុងទំហំ ១ពាន់មេហ្គាបៃយ៍ (Megabyte) ប្រព័ន្ធដំណើរការមេ (Server) ចំនួន៦ និងអាសយដ្ឋានអ៊ីនធឹណិត ឬ អាយភី អេដដ្រេស (IP Adress) ចំនួនជាង ៣០០លេខ (៣៨៤)។
ការប្រើអ៊ីនធឺណិតក្នុងទំហំធំបែបនេះនៅតំបន់ព្រំដែន គឺមានតែក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញតែប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើយោងតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកតាមដានឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ លោក ជុំ ឧទិត្យ ដែលបានប្រាប់មកកាន់វីអូឌី នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា។
អ្នកតាមដានរូបនេះ ពន្យល់ថា ក្រុមហ៊ុនអ៊ីនធឺណិត និងសេវាទូរស័ព្ទក្នុងប្រទេសថៃមួយចំនួន បានសូកប៉ាន់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលដើម្បីនាំអ៊ីនធឺណិតល្បឿនលឿនលក់ឱ្យតំបន់ឧស្សាហកម្មឆបោក ដោយសារតម្រូវការទីផ្សារខ្ពស់ និងមានតម្លៃថ្លៃ។ លោកបន្តថា ការនាំចេញអ៊ីនធឺណិតល្បឿនលឿនចេញទៅក្រៅប្រទេស គឺជាអំពើខុសច្បាប់ ដោយឈ្មួញ ឬឧក្រិដ្ឋជនថៃមួយចំនួន បានបង្កប់តាមរយៈខ្សែអុបទិកកប់ក្នុងដី ហើយអូសចូលតំបន់ឧស្សាហកម្មឆបោកនៅជាប់ព្រំដែន ដូចជា ក្រុងប៉ោយប៉ែត ស្រុកម៉ាឡៃ ស្រុកកំរៀង ខណៈនៅមីយ៉ាន់ម៉ាក៏មានផងដែរ ដូចជា នៅតំបន់មីយ៉ាវ៉ាឌី និងឆ្វេកូកូ។
លោក ជុំ ឧទិត្យ និយាយថា៖ «ហើយក្នុងការភ្ជាប់ហ្នឹង គឺគេចុះឈ្មោះក្រុមហ៊ុនផ្សេង សម្រាប់ប្រើអ៊ីនធឺណិតហ្នឹង។ ប៉ុន្តែអ៊ីនធឺណិតហ្នឹង ត្រូវបានគេបង្កប់នៅក្រោមដី ឬក៏បញ្ជូនតាមរយៈខ្សែកាបអុបទិក ទៅកាន់ព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា។ អញ្ចឹងហើយបានឆ្នាំ២០២៤ហ្នឹង ដើមឆ្នាំ២០២៤ មានការចុះបង្ក្រាបទីតាំងនាំចេញអ៊ីនធឺណិតពីថៃ ទៅកម្ពុជា ដើម្បីបម្រើជាសេវាកម្មឆបោកហ្នឹង»។
យ៉ាងណា ក្រោយការរកឃើញថ្មីៗរបស់អាជ្ញាធរថៃ ត្រូវបានប្រធានក្រុមការងាររដ្ឋាភិបាលប្រចាំក្រុងប៉ោយប៉ែត លោក ប៉ាន់ខែម ប៊ុនថន បានចេញបកស្រាយតែទៅលើចំណុចថាកម្ពុជាមិនបាននាំចូលទឹកពីថៃ ក្រោយមានការផ្សព្វផ្សាយថាថៃចុះកាត់ផ្ដាច់បណ្ដាញទឹកស្អាត និងអ៊ីនធឺណិត។ លោកមិនបានបញ្ជាក់ឡើយថា អាជ្ញាធរនឹងចុះត្រួតពិនិត្យតំបន់ដែលអាជ្ញាធរចង្អុលចំៗនោះឡើយ។
វីអូឌី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមពី លោក ប៉ាន់ខែម ប៊ុនថន បានទេ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដានេះ។
ករណីនេះ លោក ជុំ ឧទិត្យ យល់ឃើញថា ចំណាត់ការថ្មីៗរបស់អាជ្ញាធរថៃ បានបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា ការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជា នៅមិនទាន់ជ្រះស្រឡះនៅឡើយទេ ខណៈអគារកាស៊ីណូនៅបណ្ដោយព្រំដែន សុទ្ធសឹងជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកមានអំណាច ដែលអាជ្ញាធរមិនដាច់ចិត្តបង្ក្រាប។ លោកបន្តថា ការដែលលោក ប៉ាន់ខែម ប៊ុនថន មិនបាននិយាយដល់រឿងចុះត្រួតពិនិត្យអគារកាស៊ីណូ មិនមែនជារឿងចម្លែកឡើយ។
លោក ជុំ ឧទិត្យ ថ្លែងថា៖ «អាហ្នឹងគឺជាឆ្នាំងបាយរបស់គេ។ គេកំណត់ដឹងថារកអគារណាមានប្រតិបត្តិករប៉ុន្មាននាក់ ហើយអគារណាធំ អគារណាដំណើរការតូច អញ្ចឹងគេដឹងច្បាស់ណាស់។ ដោយសារគេរកស៊ីហូតភាស៊ី ហូតអី គឺពីអគារទាំងអស់ហ្នឹង វាធ្វើមែនធ្វើបានយូរមកហើយ រកស៊ីជុំគ្នាហ្នឹងឯង។ វាជាឋានសួគ៌ប្រតិបត្តិករឆបោកផង ហើយនិងអាជ្ញាធរប៉ូលីសផង។ ត្រឹមការចុះបង្ក្រាបទ្រង់ទ្រាយធំមួយរយៈមុន នៅក្រុងប៉ោយប៉ែតហ្នឹង គឺវាប៉ះពាល់ឆ្នាំងបាយគេទៅហើយ»។
ការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលថៃដាក់ចេញ និងចាត់ជាការងារអាទិភាពមួយ តាំងពីឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងអាណត្តិអ្នកស្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ (Paetongtarn Shinawatra) ក្រោមហេតុផល ដើម្បីសុវត្ថិភាពប្រជាជនថៃ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានអះអាងថា ចំណាត់ការនេះនឹងធ្វើឱ្យបណ្ដាញឆបោកដែលមានមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា បាត់បង់ចំណូលប្រមាណ ៣០លានបាត ឬប្រមាណ ៨៨ម៉ឺនដុល្លារ។
ស្របពេលជាមួយគ្នា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ (Thaksin Shinawatra) ដែលជាឪពុកអ្នកស្រី ផែថងថាន និងជាបងប្អូនធម៌ជាមួយប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន នៅចុងឆ្នាំ២០២៤ បានចង្អុលចំៗថា អគារលេខ២៥ ជាន់ទី២ ក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានសកម្មភាពឆបោកតាមអនឡាញ និងទាមទារឱ្យមានការបង្ក្រាប។ លោកថែមទាំងបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើអាជ្ញាធរកម្ពុជាមិនអើពើទេ នោះលោកនឹងដាក់សំណើទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីបញ្ជូនកម្លាំងសមត្ថកិច្ចថៃឱ្យទៅចាត់វិធានការដោយខ្លួនឯង។
ត្រង់ចំណុចនេះ អ្នកតាមដានលើកឡើងថា កម្ពុជាកំពុងជាន់ដានខ្លួនឯង និងរងភាពអាម៉ាស់ទ្វេដង ដោយសារកាលនោះមេដឹកនាំកម្ពុជាធ្លាប់បដិសេធដាច់អហង្ការថាគ្មានអនឡាញស្កេម រហូតដល់ថៃអាចប្រើលេសនេះ អាចប្រហារមកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា។
អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សេង វណ្ណលី លើកឡើងថា អសមត្ថភាព និងភាពទន់ខ្សោយក្នុងការអនុវត្តច្បាប់លើទីតាំងល្បែងស៊ីសង និងបទល្មើសតាមព្រំដែន បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ម្ចាស់ការលើដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន ហើយថែមទាំងបើកឱកាសឱ្យភាគីថៃប្រើប្រាស់ធ្វើជាលេសលូកដៃ និងបំផ្លាញកិត្តិយសជាតិលើឆាកអន្តរជាតិ។
លោកស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើតគណៈកម្មាធិការជាតិឯករាជ្យមួយ ដែលមានអំណាចពេញលេញ ព្រមទាំងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតឹងរ៉ឹងជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងប្រទេសជិតខាង ដើម្បីបោសសម្អាតឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពពិតប្រាកដ។
លោក សេង វណ្ណលី ថ្លែងថា៖ «ការបង្ក្រាបបទល្មើសអនឡាញតាមព្រំដែនថៃ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់យុទ្ធនាការបោសសម្អាតទូទាំងប្រទេស។ ព្រោះតំបន់ព្រំដែនដូចជា ក្រុងប៉ោយប៉ែត គឺជាជម្រក និងជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការដ៏ធំរបស់បណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន។ ប្រសិនបើកម្ពុជាមិនអាចលុបបំបាត់ទីតាំងកាស៊ីណូ និងកន្លែងជ្រកកោននៃបទល្មើសទាំងនោះទេ យុទ្ធនាការរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងក្លាយគ្រាន់តែរូបភាពខាងក្រៅតែប៉ុណ្ណោះ»។
បើតាមរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ ក្នុងរយៈពេល៦ខែ នៃឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានបណ្ដេញជនបរទេស ៤៥ ០០០នាក់ ចេញពីប្រទេស ដោយក្នុងនោះជនបរទេស ១៦ ០០០នាក់ ត្រូវបានឃាត់ខ្លួននៅក្នុងទីតាំងប្រព្រឹត្តបទល្មើសឆបោក។ ដោយឡែក ជនបរទេសជាង ២៤ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត ចាកចេញដោយឯកឯង។
ទន្ទឹមនឹងតួលេខដ៏ច្រើននេះ អ្នកតាមដាននៅតែជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបន្ត និងបង្កើនការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ ជាពិសេសនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន ដែលជាទីតាំងសមស្របរបស់ពួកឧក្រិដ្ឋជន ដោយសារកត្តាភូមិសាស្ត្រនៅឆ្ងាយដាច់ពីគេមានជម្រើសប្រភពផ្គត់ផ្គង់ច្រើន និងងាយស្រួលឆ្លងដែនគេចខ្លួន។
ទោះជាយ៉ាងណា ការវាយតម្លៃលើការងាររបស់រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការបង្ក្រាបនិងទប់ស្កាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ (Online Scams) ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ មានការលើកឡើង និងទស្សនៈផ្ទុយគ្នាយ៉ាងខ្លាំង រវាងក្រុមអ្នកឃ្លាំមើល អង្គការអន្តរជាតិ និងភាគីខាងតំណាងរាជរដ្ឋាភិបាល។
ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលសង្គម និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាហាក់ដូចជា បរាជ័យក្នុងការសម្រេចឱ្យបានតាមការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ទោះលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់បានប្រកាសក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលធុរកិច្ចអាស៊ានថា នឹងលុបបំបាត់មជ្ឈមណ្ឌលឆបោកអនឡាញឱ្យអស់ត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ក៏ដោយ។
តួយ៉ាងដូចជា របាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) កាលពីពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០២៦ បង្ហាញថា ទីតាំងកាស៊ីណូ និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកជាច្រើននៅតែបន្តដំណើរការដដែល។
ប្រភពនោះ រកឃើញថាយុទ្ធនាការបង្ក្រាបកន្លងមក ធ្វើឡើងតែលើទ្រង់ទ្រាយតូចតាច ឬជនល្មើសកម្រិតទាប ខណៈដែលម្ចាស់អគារ ឬមេខ្លោងធំៗដែលមានឥទ្ធិពល និងខ្នងបង្អែកក្រាស់ក្រែលនៅតែអាចគេចផុតពីសំណាញ់ច្បាប់៕
