លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលតុលាការរំលាយ បានបង្ហាញពីជំហរក្នុងការបន្តប្រាប់ទៅសហគមន៍អន្តរជាតិ ពីស្ថានភាពនៃការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សទៅលើពលរដ្ឋខ្មែរ ជាពិសេសពលរដ្ឋភៀសសឹក ដោយសារសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា និងស្នើឱ្យអន្តរជាតិ ជួយរកដំណោះស្រាយ និងផ្តល់យុត្តិធម៌សម្រាប់កម្ពុជា ដែលរងគ្រោះដោយសារអំពើឈ្លានពាននេះផងដែរ។
ការលើកឡើងរបស់ លោក កឹម សុខា បែបនេះ ធ្វើឡើងអំឡុងពេលលោក និងសហការី បានយកអំណោយជាសម្ភារៈប្រើប្រាស់ និងគ្រឿងបរិភោគ រួមនិងថវិកាដែលបានមកពីបុណ្យសពម្តាយរបស់លោក ទៅចែកជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងភៀសសឹកនៅភូមិរង់ចាំទី៧ ក្នុងឃុំស្លក្រាម ស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។
ក្នុងពិធីនោះ លោក កឹម សុខា បានថ្លែងថា ការចុះជួបពលរដ្ឋជនភៀសសឹកពេលនេះ មិនមែនក្នុងនាមតំណាងរដ្ឋាភិបាលនោះទេ ប៉ុន្តែធ្វើឡើងក្នុងនាមជាឈាមជ័រជាខ្មែរដូចគ្នា ជួយគ្នាក្នុងគ្រាទុក្ខលំបាក ក្នុងកាលៈទេសៈដែលពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនម៉ឺននាក់ កំពុងភៀសសឹកដោយសារសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់បរទេស។
លោកបន្តថា កន្លងមក បើទោះជាលោកមិនបានចុះមកតំបន់ព្រំដែនដោយផ្ទាល់ ប៉ុន្តែលោកតែងតែលើកឡើងពីទុក្ខលំបាក និងការរំលោភសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានទៅលើជនភៀសសឹក ពីសំណាក់បរទេសឈ្លានពាន ទៅដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ដូចជា ការបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង ដីធ្លី ការប៉ះពាល់ដល់មុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត ការសិក្សាអប់រំ និងបញ្ហាសុខភាពជាដើម។
លោក កឹម សុខា ថ្លែងថា៖ «ដែលខ្ញុំចុចចំទៅសហគមន៍អន្តរជាតិ ថាប្រជាពលរដ្ឋយើងកំពុងតែជួបប្រទះហ្នឹង ហើយរដ្ឋាភិបាលកំពុងប្រឹងដោះ តែខ្ញុំប្រាប់ទៅអន្តរជាតិ ថាសុំមកជួយដោះស្រាយបញ្ហាហ្នឹងផង ព្រោះបងប្អូនកំពុងរងការរំលោភសិទ្ធិធ្ងន់ធ្ងរណាស់ ជាពិសេសសិទ្ធិក្នុងការរស់រានមានជីវិត ដែលខ្ញុំជំរាបជូននេះ ខ្ញុំប្រាប់ទៅមិត្តដែលការពារសិទ្ធិមនុស្ស មកមើលសិទ្ធិរបស់បងប្អូនខ្ញុំដែលរងគ្រោះ ចឹងសុំមកជួយ»។
ជាមួយគ្នានេះ លោក កឹម សុខា ក៏បានបង្ហាញពីជំហរដែរថា នឹងពាំនាំនូវទុក្ខលំបាក និងការរងនូវការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សរបស់ពលរដ្ឋភៀសសឹក ប្រាប់ទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិបន្ថែមទៀត។ ក្រៅពីនោះ លោកក៏ស្នើដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជួយដល់កម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាងនេះផងដែរ ដើម្បីការពារទឹកដី និងឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរទទួលបានលំនៅឋាន និងដីធ្លីត្រឡប់មកវិញ។
លោកថា៖ «ដល់ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំបានមកឃើញផ្ទាល់ទៀត ខ្ញុំឃើញផ្ទាល់ការលំបាករបស់បងប្អូន ទៅវិញប្រាប់ឱ្យគេមកជួយ រឿងជួយ សំខាន់មិនមែនជួយតែរឿងបញ្ហាដែលបងប្អូនជួបប្រទះចំពោះមុខ ជួយដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន បញ្ហាអធិបតេយ្យភាព បញ្ហាទឹកដីយើងនេះ សំខាន់ណាស់ ទោះបីខ្ញុំមិនមែនតំណាងរដ្ឋាភិបាលដើម្បីទៅដោះស្រាយ តែខ្ញុំជំរុញឱ្យមិត្តទាំងឡាយណាដែលគេចង់ជួយខ្មែរ សូមជួយបញ្ចប់ជម្លោះហ្នឹងទៅ រក្សាទឹកដី ផ្ទះសម្បែងឱ្យមកបងប្អូនវិញមក»។
ក្រៅពីការចុះជួបប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក លោក កឹម សុខា ក៏បានទៅសួរសុខទុក្ខកងទ័ពនៅសមរភូមិមុខនៅខេត្តឧត្តរមានជ័យផងដែរ។
អ្នកស្រី ឡាច វ៉ៃ ជាប្រជាពលរដ្ឋដែលភៀសសឹកមកពីភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានលើកឡើងថា ផ្ទះសម្បែងនិងភូមិកររបស់គាត់ ត្រូវបានយោធាថៃ រំលោភព័ទ្ធបន្លាលួសយក ធ្វើជាលាណដ្ឋានអស់ហើយ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្រីបាត់បង់ជម្រក និងប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរបស់នៅ។ បើទោះជាជាអ្នកស្រីទទួលបានផ្ទះនិងដីនៅភូមិរង់ចាំនេះ ប៉ុន្តែការដាំដំណាំហាក់មិនសូវទទួលបានផល ដោយសារដីមិនសូវមានជីជាតិ ខណៈជីវភាពក៏ខ្សត់ខ្សោយ។
អ្នកស្រីថា៖ «អាចោរសៀម វាយកទឹកដីអស់ហើយ ផ្ទះអ៊ុំផ្ទះអីវារលាយអស់ហើយ វាធ្វើលាណដ្ឋាននៅនោះឯងរាល់ថ្ងៃនេះ អ៊ុំក៏ចង់ទៅវិញដែរ ប៉ុន្តែមិនដឹងជាពេលណាបានទៅទេ […] អ៊ុំចង់បានរដ្ឋាភិបាល រដ្ឋាភិបាលយកដីយកដីអ៊ុំមកវិញ អ៊ុំក៏ទៅវិញ[…] សុំរដ្ឋាភិបាលបាលធ្វើម៉េចបានជំនួយបានហូបឆ្អែតតែប៉ុណ្ណឹង ខ្វះខាតណាស់រាល់ថ្ងៃ ខ្វះខាតរឿងអង្កររឿងអីហូបនេះឯង យូរៗបានម្តង មួយខែឬពីរខែបានម្តង ក្មួយឯងហូបគ្រប់ដែរហា ខ្វះខាតអង្ករ ខ្វះខាតលុយ ខ្វះខាតសព្វគ្រប់ហ្នឹងក្មួយ មានបានទៅរកអីបាន មកនៅនេះ»។
វីអូឌី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ប៉ែន បូណា បានទេនៅថ្ងៃអង្គារនេះ។
ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ លោក ស៊ឹង សែនករុណា យល់ឃើញថា ការចូលរួមរបស់លោក កឹម សុខា ក្នុងការស្នើដល់សហគមន៍អន្តរជាតិជួយកម្ពុជា ទាមទារនូវយុត្តិធម៌ និងជួយដល់ពលរដ្ឋភៀសសឹកដែលកំពុងជួបការលំបាកក្នុងជីវភាពដោយសារតែការឈ្លានពានរបស់ថៃ គឺជារឿងល្អ និងបង្ហាញពីការសាមគ្គីភាពជាតិ។
តែយ៉ាងណា លោកថា បើសិនជាកម្ពុជាចង់ឱ្យមានកម្លាំងសាមគ្គីភាពផ្ទៃក្នុងកាន់តែខ្លាំង រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគប្បីផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពពេញលេញដល់លោក កឹម សុខា និងមេដឹកនាំគណបក្សនយោបាយផ្សេងទៀត រួមទាំងសកម្មជននយោបាយ សកម្មជនផ្សេងៗ ដែលជាប់ឃុំដោយសារតែធ្វើសកម្មភាពក្នុងបុព្វហេតុមនសិការជាតិ ការពារទឹកដី បរិស្ថាន និងសិទ្ធិមនុស្ស ដើម្បីឱ្យពួកគេចូលរួមចំណែកក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមជាតិ និងទឹកដីដែលកំពុងរងការឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង។
លោក ករុណា ថ្លែងថា៖ «ចឹងបើសិនជាចាប់ផ្តើមត្រឹម លោក កឹម សុខា មានសេរីភាពប៉ុណ្ណឹង គួរតែបើកនូវសេរីភាពឱ្យអាចធ្វើនយោបាយទៅបាន ហើយរួមទាំងបើកលំហសេរីភាពទៅដល់សកម្មជនសង្គម សកម្មនយោបាយ បរិស្ថានអីទាំងអស់ហ្នឹង ពិចារណាក្នុងការដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពហើយ ទម្លាក់ចោទរាល់បទចោទប្រកាន់ទាំងឡាយទៅលើសកម្មជនទាំងអស់នោះ[…] ដើម្បីបង្ហាញឱ្យច្បាស់ថា កម្ពុជាលែងបន្តរំលោភការបំពានសិទ្ធិមនុស្ស លែងបំផ្លាញនូវប្រជាធិបតេយ្យហើយ ចឹងសហគមន៍អន្តរជាតិ គេនឹងសាទរ ហើយគេនឹងរួមចំណែកក្នុងការស្វែងរកយុត្តិធម៌ទៅលើបញ្ហាសង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលថៃជាប្រទេសឈ្លានពានយកទឹកដីកម្ពុជាអីជាដើមហ្នឹង អាហ្នឹងគឺយើងនឹងមានឥទ្ធិពល តែបើសិនជាដូចស្ថានភាពសព្វថ្ងៃ ខ្ញុំគិតថា យើងមិនអាចមានទឹកមាត់ ឬក៏មានឥទ្ធិពលអីទៅជជែកជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិ ឱ្យគេជួយរកយុត្តិធម៌អីមកលើយើងនោះទេ»។
បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ចុះថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីខែកក្កដា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាង ៦សែន៤ម៉ឺននាក់ ត្រូវបង្ខំចិត្តចាកចេញពីលំនៅឋាន និងភូមិកររបស់ពួកគេ។ ហើយគិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន នៅមានជនភៀសសឹកចំនួន ២ ០២៨១នាក់ ដែលភាគច្រើនជាស្ត្រី និងកុមារ នៅពុំទាន់អាចវិលទៅលំនៅឋានវិញនៅឡើយ បន្ទាប់ពីភូមិករ និងផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេ ត្រូវបានយោធាថៃចូលកាន់កាប់ និងបំផ្លិចបំផ្លាញដោយខុសច្បាប់ ក្រោយបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមានកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥៕
