យោងតាមទិន្នន័យផ្លូវការរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ចេញផ្សាយដោយអ្នកនាំពាក្យ លោក ទូច សុខៈ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា បានឱ្យដឹងថា ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ សមត្ថកិច្ចបានបើកប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបទីតាំងសង្ស័យសរុប ៤៨៨ កន្លែង នៅតាមរាជធានី-ខេត្តចំនួន ១៧ ដោយបានឃាត់ខ្លួនមនុស្សសរុបជាង ២ម៉ឺននាក់ (២០,៦២៦ នាក់) មាន ៣៨ សញ្ជាតិ។
ក្នុងនោះ មនុស្សជិត ១ម៉ឺន៦ពាន់នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ ដើម្បីបណ្ដេញចេញ និងជាង ២៦០០នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅតុលាការ។
លោក ទូច សុខៈ ថ្លែងថា៖ «ក្នុងរយៈពេល ៦ខែ ដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ សមត្ថកិច្ចក្របខ័ណ្ឌក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបង្ក្រាប បោសសម្អាត និងតាមវាយកម្ទេចបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាបានចំនួន ៤៨៨កន្លែង[…] ឃាត់ខ្លួនអ្នកពាក់ព័ន្ធបានចំនួន ២០,៩២៦នាក់ ស្មើនឹង ៣៨សញ្ជាតិ»។
យ៉ាងណាមិញ របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវជម្រៅស៊ីរបស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) ដែលចេញផ្សាយកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពី «បរាជ័យនៃការបង្ក្រាបលើទីតាំងប្រព្រឹត្តអំពើឆបោក និងការជួយដល់ជនរងគ្រោះរបស់កម្ពុជា» បានលាតត្រដាងនូវតថភាពផ្ទុយគ្នាស្រឡះ។
Amnesty បានរកឃើញថា ក្នុងចំណោមទីតាំងឆបោកចំនួន ៨៦ កន្លែង ដែលត្រូវគេផ្ទៀងផ្ទាត់ច្បាស់លាស់ អាជ្ញាធរបានចុះអន្តរាគមន៍ជាក់ស្តែងតែ ២៤ ទីតាំងប៉ុណ្ណោះ (ប្រមាណ ២៥ ភាគរយ) ខណៈទីតាំងជាច្រើនទៀត គ្រាន់តែជាការរំកិល ឬផ្លាស់ប្តូររូបភាពដើម្បីគេចពីសមត្ថកិច្ច។
របាយការណ៍របស់ Amnesty International ដដែល បានសម្ភាសន៍ជនរងគ្រោះចំនួន ៧៣ នាក់ (ស្ត្រី ៣១ នាក់) មកពី ១៦ សញ្ជាតិ បានបញ្ជាក់ថា មនុស្សទាំងនោះសុទ្ធសឹងជាជនរងគ្រោះនៃអំពើជួញដូរមនុស្ស ការបង្ខំឲ្យធ្វើការ និងការធ្វើទារុណកម្មយ៉ាងព្រៃផ្សៃ រួមទាំងការរំលោភសេពសន្ថវៈលើស្ត្រី។ ទោះជាយ៉ាងណា អាជ្ញាធរកម្ពុជាមិនបានទទួលស្គាល់ពួកគេជា «ជនរងគ្រោះ» ឡើយ ផ្ទុយទៅវិញបានចាត់ទុកពួកគេជា «ជនចំណាកស្រុកខុសច្បាប់» ឃុំខ្លួនក្នុងលក្ខខណ្ឌអាក្រក់ និងតម្រូវឱ្យបង់ប្រាក់សូកប៉ាន់ ឬថ្លៃប្រាក់ពិន័យទិដ្ឋាការថែមទៀតផង។
Amnesty International ក៏បានលាតត្រដាងពីភស្តុតាងនៃការជ្រៀតជ្រែក និងការដឹងព័ត៌មានមុនរបស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន ដោយមានការជួយសម្រួលពីរថយន្តពាក់ស្លាកលេខយោធា ក្នុងការជម្លៀសជនរងគ្រោះឆ្លងខេត្តនៅពេលយប់ មុនពេលប៉ូលីសទៅដល់។ អ្វីដែលគួរឱ្យបារម្ភថែមទៀតនោះ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងល្បែងស៊ីសងពាណិជ្ជកម្ម (CGMC) បែរជាបានអនុម័តផែនការសម្រាប់កាស៊ីណូថ្មីយ៉ាងហោចណាស់ ១៦ កន្លែង នៅចុងឆ្នាំ២០២៥ និងដើមឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងបរិវេណទីតាំងដែលមានបទល្មើសឆបោកទៅវិញ។
អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សេង វណ្ណលី លើកឡើងថា ប្រសិនបើគ្មានវិធានការក្តៅគគុកទេ កម្ពុជានឹងប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ចូល «បញ្ជីខ្មៅ» ហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក រងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចពីអាមេរិក និងអឺរ៉ុប ព្រមទាំងខូចខាតទំនុកចិត្តវិនិយោគិន និងវិស័យទេសចរណ៍យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
លោក សេង វណ្ណលី ថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា របាយការណ៍បូកសរុបលទ្ធផលរយៈពេល ៦ខែ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលបង្ហាញអំពីការបង្ក្រាបបាន ៥០០ទីតាំង និងចាប់ខ្លួនមនុស្សរហូតដល់ ២ម៉ឺននាក់ គឺជាតួលេខមួយដ៏ធំសម្បើមនៅលើក្រដាស ប៉ុន្តែវាមិនអាចឆ្លើយតបទៅនឹងកង្វល់ពិតប្រាកដរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងសាធារណជនបាននោះទេ។ ការចាប់ខ្លួនមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ ដែលភាគច្រើនគ្រាន់តែជាបុគ្គលិកថ្នាក់ក្រោម ឬក៏ជាជនរងគ្រោះដោយសារការជួញដូរមនុស្ស គឺជាការដោះស្រាយត្រឹមតែសំបកខាងក្រៅ ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយសម្ពាធនយោបាយប៉ុណ្ណោះ»។
លោកស្នើឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធបង្កើតក្រុមការងាររួមជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិ (ដូចជា FBI និង Interpol) ដើម្បីស៊ើបអង្កេតដោយឯករាជ្យ មួយវិញទៀតអនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់ ហ៊ានបង្កក និងរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិមេខ្លោងដោយមិនយោគយល់ពីខ្នងបង្អែក។ លើសពីនេះ បង្ហាញតម្លាភាពជាសាធារណៈ ដោយបើកចំហអត្តសញ្ញាណមេខ្លោង និងចាត់វិធានការច្បាប់លើមន្ត្រីពុករលួយដែលនៅពីក្រោយខ្នង នោះទើបអាចដោះស្រាយបញ្ហាមានប្រសិទ្ធភាព។
វីអូឌី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញបញ្ហានេះ ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ទូច សុខៈ បានទេនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា។
ជុំវិញរឿងនេះដែរ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ លោក ស៊ឹង សែនករុណា លើកឡើងថា ទោះបីជាអាជ្ញាធរបង្ក្រាបបានប្រមាណ ៥០០ ទីតាំង និងពាក់ព័ន្ធមនុស្សជាង ២ ម៉ឺននាក់ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ប្រតិបត្តិការនេះនៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពដល់ឫសគល់នៅឡើយទេ ដោយសារតែមិនទាន់បានចាត់វិធានការលើមេខ្លោងធំៗ ឬអ្នកមានអំណាចដែលនៅពីក្រោយខ្នង។ លោកថា សមត្ថកិច្ចកម្ពុជាជួបផលលំបាកលើជំនាញបច្ចេកទេស និងប្រព័ន្ធបណ្តាញស្មុគស្មាញ ប្រសិនបើគ្មានឆន្ទៈនយោបាយពិតប្រាកដ ឬកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ីជម្រៅជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិដែលមានជំនាញខ្ពស់ ដូចជា FBI នោះទេ បញ្ហាឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Scam) នឹងនៅតែបន្តរីករាលដាលនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាដដែល។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា ថ្លែងថា៖ «ការបង្ក្រាបនេះ ខ្ញុំគិតថា អត់ទាន់បង្ក្រាបដល់គោលដៅទេ! បើបង្ក្រាបដល់គោលដៅ មានន័យថា ករណីហ្នឹងនឹងមិនអាចកើតមានឡើងតទៅទៀតទេ។ គោលដៅដែលសំខាន់នោះ គឺមេខ្លោងពាក់ព័ន្ធដែលប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញហ្នឹងឯង ជាពិសេស គឺអ្នកដែលមានឥទ្ធិពល និងអំណាចណា[…] អ៊ីចឹង កាលណាមិនទាន់ចាត់វិធានការដល់អ្នកដែលជាមេខ្លោង អ្នកនៅពីក្រោយខ្នងដែលមានអំណាច មានឥទ្ធិពលអីទាំងអស់ហ្នឹង អ៊ីចឹងនៅតែបន្តកើតមាននៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាហ្នឹងឯង»។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិក (OFAC) ចេញថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើបុគ្គល និងអង្គភាពជំនួញមួយចំនួននៅកម្ពុជា ដោយអះអាងថាពួកគេពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមអនឡាញ។ ខណៈពេលដូចគ្នា របាយការណ៍របស់ USIP នៅឆ្នាំ២០២៤ និងរបាយការណ៍របស់ UNODC នៅឆ្នាំ២០២៦ បានលើកឡើងថា ឧស្សាហកម្មនេះពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដែលប្រើប្រាស់កាស៊ីណូ និងទ្រព្យសកម្មឌីជីថលដើម្បីលាងប្រាក់ ។ ទោះយ៉ាងណា ភាគីរាជរដ្ឋាភិបាល និងសមត្ថកិច្ចកម្ពុជា បានបដិសេធការអះអាងថាកម្ពុជាជាជម្រកឧក្រិដ្ឋជន ហើយអះអាងថា កំពុងបន្តស្រាវជ្រាវបទល្មើសសម្អាតប្រាក់ សហការជាមួយភាគីអន្តរជាតិ និងអនុវត្តវិធានការច្បាប់ដើម្បីចាត់ការអ្នកពាក់ព័ន្ធពិតប្រាកដ៕
