ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការរក្សារចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលធំជាងខ្លួន និងមិនព្រមបង្រួម ឬកាត់បន្ថយចំនួនក្រសួង និងស្ថាប័នរដ្ឋ ដូចដែលលោកបានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងពិធីចែកវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល គឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់អំពីអាទិភាពនយោបាយដែលតម្កល់ការរក្សាអំណាច និងស្ថេរភាពនៃរបបលើសអ្វីៗទាំងអស់។
នៅក្នុងបរិបទនៃការផ្ទេរអំណាចបន្តពូជ ការរក្សាទំហំរដ្ឋបាលឱ្យនៅធំធេង មិនមែនជាការខកខានផ្នែកបច្ចេកទេស ឬកង្វះសមត្ថភាពក្នុងការកែទម្រង់នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយចាំបាច់ ដើម្បីទិញ និងរក្សាភាពស្មោះស្ម័គ្រពីសំណាក់ក្រុមឥស្សរជននយោបាយ ខ្សែស្រឡាយ និងបណ្តាញបក្ខពួកនិយមដែលជាឆ្អឹងខ្នងទ្រទ្រង់របបរបស់លោក។
ប្រព័ន្ធបក្ខពួកនិយមនៅកម្ពុជាបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅ ដោយតំណែងនយោបាយ ដូចជា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងទីប្រឹក្សារាប់ពាន់នាក់ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជារង្វាន់ និងផលប្រយោជន៍នយោបាយ ដើម្បីសម្រួលដល់ការបែងចែកអំណាច និងទប់ស្កាត់ជម្លោះផ្ទៃក្នុង។
ការកាត់បន្ថយ ឬបង្រួមក្រសួងស្ថាប័ននឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងអំណាចរបស់ក្រុមឥស្សរជនទាំងនោះ ដែលអាចបង្កើតជាការអាក់អន់ចិត្ត និងអស្ថេរភាពនយោបាយ ដែលជារឿងដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនហ៊ានប្រឈមមុខឡើយ ទោះបីជាត្រូវលះបង់ផលប្រយោជន៍ជាតិ និងប្រសិទ្ធភាពការងាររដ្ឋបាលកម្រិតណាក៏ដោយ។
ការកសាង និងរក្សាប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលដែលមានទំហំធំហួសប្រមាណនេះ គឺជាខែលការពារនយោបាយដ៏សំខាន់សម្រាប់របបដឹកនាំបច្ចុប្បន្ន។ នៅពេលដែលតំណែងក្នុងក្រសួង និងស្ថាប័នរដ្ឋត្រូវបានបែងចែកជារង្វាន់ដើម្បីទិញយកកាតព្វកិច្ចស្មោះស្ម័គ្រ រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលទាំងមូលបានប្រែប្រួលពីឧបករណ៍បម្រើប្រជាពលរដ្ឋទៅជាបណ្តាញការពារផលប្រយោជន៍ក្រុម និងបុគ្គល។
ការបង្កើតក្រសួង ស្ថាប័ន និងគណៈកម្មាធិការជាន់គ្នាច្រើនជាន់ មិនត្រឹមតែមិនបានជួយបង្កើនទិន្នផលការងារនោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងបង្កើតឱ្យមានការស្មុគស្មាញក្នុងខ្សែសង្វាក់បញ្ជា និងការជាន់ដែនសមត្ថកិច្ចគ្នាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងក្រសែភ្នែករបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ ការបាត់បង់ប្រសិទ្ធភាពការងាររដ្ឋបាល គឺជាតម្លៃមួយដែលពួកគេប្រកាសទទួលយកបាន ប្រសិនបើវាអាចធានាបានថា គ្មានក្រុមនយោបាយណាមួយនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចមានការអាក់អន់ស្រពន់ចិត្ត ឬព្យាយាមបះបោរប្រឆាំងនឹងការដឹកនាំនោះឡើយ។
ការបំពេញចិត្តមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងបណ្តាញបក្ខពួកតាមរយៈតំណែង និងបុព្វសិទ្ធិផ្លូវការ គឺជាមធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការរក្សាសាមគ្គីភាពផ្ទៃក្នុងបក្សកាន់អំណាច និងការការពារអាយុជីវិតនៃរបបនយោបាយរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
ទំហំនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្នមានលក្ខណៈធំហួសប្រមាណ និងមានការជាន់តួនាទីគ្នាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងររវាងក្រសួង-ស្ថាប័ននានា ដែលបង្កើតឱ្យមានការខាតបង់ថវិកាជាតិយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទៅលើប្រាក់បៀវត្ស និងការចំណាយប្រតិបត្តិការរបស់មន្ត្រីនយោបាយ។ លើសពីនេះ បញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅពេលដែលរចនាសម្ព័ន្ធធំស្កឹមស្កៃនេះ បានបើកផ្លូវឱ្យមានអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ និងការតែងតាំងសាច់ញាតិ បងប្អូន កូនក្មួយរបស់ក្រុមមន្ត្រីគ្រាក់ៗទាំងនោះដោយគ្មានតម្លាភាព។
បាតុភូតនេះផ្ទុយស្រឡះទាំងស្រុងពីនិន្នាការសកល និងប្រទេសជិតខាងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដូចជា ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី វៀតណាម ឬថៃ ដែលបាន និងកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងសកម្មក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មរដ្ឋបាលសាធារណៈ តាមរយៈការកាត់បន្ថយចំនួនក្រសួង ការបង្រួមតួនាទីស្ថាប័នឱ្យមានរៀបរយ ការកាត់បន្ថយមន្ត្រីនយោបាយ និងការយកចិត្តទុកដាក់លើការដំឡើងគុណភាព និងប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់មន្ត្រីសាធារណៈ។
ការធ្វើបែបនេះ អនុញ្ញាតឱ្យបណ្តាប្រទេសទាំងនោះ អាចសន្សំសំចៃថវិកាជាតិបានយ៉ាងច្រើន ដើម្បីយកទៅវិនិយោគលើវិស័យអាទិភាពពិតប្រាកដ ដូចជា អប់រំ សុខាភិបាល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការស្រាវជ្រាវបច្ចេកវិទ្យា។ ផ្ទុយទៅវិញ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បែរជាជ្រើសរើសផ្លូវដើរបញ្ច្រាសទិស ដោយសុខចិត្តផ្ទុកនូវរចនាសម្ព័ន្ធដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងអសមត្ថភាព ដើម្បីតែការធានាភក្តីភាពនយោបាយពីមន្ត្រី និងខ្សែស្រឡាយបក្ខពួក។
នៅក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ ប្រទេសជិតខាងរបស់កម្ពុជាបានយល់យ៉ាងច្បាស់ថា ក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋបាលដែលបង្រួមតូច រហ័សរហួន និងមានជំនាញខ្ពស់ គឺជាកត្តាកំណត់ជ័យជម្នះក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគិនបរទេស និងការជុញច្រានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ប្រទេស ដូចជា វៀតណាមបានធ្វើការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួងឡើងវិញជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីលុបបំបាត់ការធ្វើការងារជាន់គ្នា និងកាត់បន្ថយចំណាយរដ្ឋបាលដែលមិនចាំបាច់ ខណៈសិង្ហបុរី និងថៃ រក្សារដ្ឋាភិបាលតូចមួយ ប៉ុន្តែពោរពេញដោយមន្ត្រីដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងទទួលបានប្រាក់បៀវត្សសមរម្យ។
ការប្រៀបធៀបនេះស្តែងឱ្យឃើញពីគម្លាតយុទ្ធសាស្ត្រដឹកនាំយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត។ ខណៈប្រទេសជិតខាងបង្កើនការប្រកួតប្រជែងលើឆាកអន្តរជាតិ និងការអភិវឌ្ឍចីរភាព កម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បែរជាបន្តឈរជើងលើធ្នត់គំនិតចាស់ដែលផ្តោតលើការបែងចែកផលប្រយោជន៍ និងការរក្សាអំណាចតាមប្រព័ន្ធបក្ខពួក។
ការសម្រេចចិត្តផ្ទុយពីតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់ប្រទេសជាតិនេះ កំពុងបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ នៅក្នុងស្ថានភាពដែលសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះការធ្លាក់ចុះ អត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើកើនឡើង និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិមានកម្រិតទាប ធនធានថវិកាជាតិដែលគួរតែត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ច និងបង្កើតការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ បែរជាត្រូវយកទៅទ្រទ្រង់ឧបករណ៍រដ្ឋបាលដ៏ធំធេង និងអសកម្មទៅវិញ។
ប្រព័ន្ធដឹកនាំដែលតម្កល់អំណាចបក្ខពួកជាធំ ជាងផលប្រយោជន៍ជាតិនេះ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ឱកាសក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងក្នុងតំបន់ និងធ្វើឱ្យវិស័យសំខាន់ៗរបស់ជាតិត្រូវដើរតាមក្រោយប្រទេសជិតខាងកាន់តែឆ្ងាយឡើងៗ។
ការប្រកាសមិនកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធនេះ គឺជាភស្តុតាងជាក់ស្តែងដែលបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត សុខចិត្តលះបង់ប្រសិទ្ធភាពការងាររដ្ឋបាល និងការអភិវឌ្ឍជាតិ រួមទាំងសុខទុក្ខរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីតែការរក្សាភាពរស់រានមានជីវិតនៃរបប និងការការពារផលប្រយោជន៍របស់ក្រុមបក្ខពួកខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ។
បញ្ហានេះ រឹតតែធ្ងន់ធ្ងរនៅពេលដែលគេពិនិត្យមើលផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែង ទៅលើជំនឿទុកចិត្តរបស់សាធារណជន និងវិនិយោគិន។ ការរក្សាទុកនូវក្រសួង និងស្ថាប័នដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាព មិនត្រឹមតែបាត់បង់ថវិកាជាតិនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏បង្កើតឱ្យមានរបាំង ឬនីតិវិធីរដ្ឋបាលស្មុគស្មាញដែលរារាំងដល់កិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគផងដែរ។
ខណៈប្រជាពលរដ្ឋប្រឈមនឹងវិបត្តិជីវភាព និងកង្វះសេវាសាធារណៈមូលដ្ឋាន ថវិកាជាតិរាប់លានដុល្លារបែរជាត្រូវខាតបង់លើប្រាក់បៀវត្ស និងការឧបត្ថម្ភពិសេសដល់មន្ត្រីនយោបាយដែលគ្មានភារកិច្ចច្បាស់លាស់។ បាតុភូតនេះមិនត្រឹមតែពង្រីកគម្លាតរវាងថ្នាក់ដឹកនាំ និងប្រជារាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបំផ្លាញឱកាសនៃការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សរបស់ជាតិទៀតផង។
ដូច្នេះ សារប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ មិនត្រឹមតែជាការបដិសេធការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការបញ្ជាក់សារជាថ្មីថា នយោបាយនៃការរក្សាអំណាចបក្ខពួក នឹងនៅតែជារបៀបវារៈចម្បងដែលគ្របដណ្តប់លើការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា នៅក្នុងអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត៕
ដោយ លោក សុក្រឹត ពុទ្ធិ
