«ភ្នំអង្គរជ័យ» ដែលជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រដូនតាខ្មែរតាំងនាមថា «ភូមិអង្គរជ័យ» ឋិតក្នុងស្រុកកំពង់ត្រាច ធ្លាប់តែធំស្កឹមស្កៃស្រស់បំព្រង និងជារនាំងការពារខ្យល់កន្ទ្រាក់ ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នភ្នំប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ បានបាត់បង់រូបរាងរាបដល់ដី ដោយសារតែសកម្មភាពកាយយកដីលក់យ៉ាងសកម្មជាង ១០ ឆ្នាំមកហើយ។
ការបាត់បង់ភ្នំប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងមូលនេះ កំពុងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋម្ចាស់ស្រុក ស្ដាយស្រណោះកេរមរតកដូនតា ផ្តល់ប្រយោជន៍តែក្រុមអ្នកមានអំណាច និងអាជ្ញាធរខិលខូច។
ពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរតំបន់ភ្នំអង្គរជ័យ ក្នុងឃុំដំណាក់កន្ទួត ស្រុកកំពង់ត្រាច ថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាព ប្រាន់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី០៤ ខែសីហាថា ការបាត់បង់ភ្នំប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនេះ មិនត្រឹមតែលុបបំបាត់អត្តសញ្ញាណដូនតាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបាត់បង់ទីតាំងអាស្រ័យផល និងគ្មានកន្លែងឃ្វាលគោក្របីដូចមុន។
លោកថា សកម្មភាពកាយភ្នំនេះ បានបង្កើតជារណ្ដៅដីជ្រៅចុះក្រោម ធ្វើឱ្យអ្នកភូមិរស់នៅជុំវិញភ្នំ រងផលប៉ះពាល់ ដោយសារឡានដឹកដី បណ្តាលឱ្យខូចផ្លូវ ធូរលីដីហុយ និងបាត់បង់ព្រៃតាមជើងភ្នំ ដែលអ្នកស្រុកអាស្រ័យផល។
ពលរដ្ឋរូបនោះ និយាយថា៖ «ចំពោះការកាយភ្នំ យើងដឹងហើយថា ភ្នំគឺជាសម្បត្តិធនធានធម្មជាតិ ដែលមិនងាយនឹងកើតឡើងវិញទេបង ហើយកាលណាដែលយើងកាយភ្នំទៅ វាច្បាស់ហើយ ធ្វើឱ្យបាត់សម្បត្តិធនធានធម្មជាតិ។ យើងថា កម្រមួយបង ព្រោះភ្នំផ្តល់ប្រយោជន៍ឱ្យយើង ជាពិសេសដល់អ្នកស្រែ។ ចំពោះដំណោះស្រាយ ខ្ញុំគិតថា រាជរដ្ឋាភិបាល គាត់គួរតែគិតពិចារណាត្រង់កន្លែងហ្នឹងឱ្យបានហ្មត់ចត់ឡើងវិញ ចំពោះការកាយភ្នំ ការកាប់ឈើព្រៃឈើជាដើម»។
ភ្នំអង្គរជ័យ ឋិតក្នុងឃុំដំណាក់កន្ទួត ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត ដែលអ្នកស្រុកចាត់ទុកថា ជាភ្នំប្រវត្តិសាស្ត្រ សម្បត្តិធម្មជាតិដ៏សំខាន់ប្រចាំភូមិអង្គរជ័យ ដោយមានទំហំរាប់សិបហិកតា។
អ្នកស្រុកថា រណ្តៅដី ដែលក្រុមឈ្មួញមានឥទ្ធិពលគប់គិតជាមួយអាជ្ញាធរខិលខូច កាយដីលុងចូលជ្រៅ ក៏មានផ្នែកខ្លះក្លាយជាកន្លែងចាក់សំរាម ធ្វើឱ្យមានក្លិនស្អុយរលួយប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋ និងសិស្សានុសិស្សនៅជុំវិញភ្នំនេះ។
វីអូឌី មិនទាន់អាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺរឿងនេះ ពីអភិបាលខេត្តកំពត លោក ម៉ៅ ធនិន្ទ បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
តែយ៉ាងណា កន្លងទៅ អភិបាលខេត្តរូបនេះ បានថ្លែងក្នុងពិធីវេទិការដោះស្រាយទុក្ខកង្វល់ពលរដ្ឋថា គ្មានបុគ្គលណាមានសិទ្ធិយកដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ឬភ្នំធម្មជាតិធ្វើជាអាជីវកម្ម បម្រើប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនបានឡើយ។ លោកព្រមានថា អ្នកបំពានច្បាប់ត្រូវតែទទួលទោសតាមផ្លូវច្បាប់ ហើយលោកបានណែនាំទៅកាន់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធចុះបង្ក្រាប និងទប់ស្កាត់រាល់សកម្មភាពទន្ទ្រានដីរដ្ឋ ការកាយដីភ្នំ ឬការយកទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈខុសច្បាប់ ដោយគ្មានការលើកលែង ឬយោគយល់ឡើយ។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានផ្នែកតស៊ូមតិនៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក ភិន សាវៃ សង្កេតឃើញថា សកម្មភាពកាយភ្នំនេះ មិនត្រឹមតែពលរដ្ឋមិនទទួលប្រយោជន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរំខានពលរដ្ឋរស់នៅជុំវិញភ្នំនេះថែមទៀត។ លោកយល់ថា រដ្ឋបាលខេត្តកំពត គួរតែបង្កើនវិធានការការពារភ្នំធម្មជាតិ ដែលភោគទ្រព្យជាតិការពារដោយច្បាប់។
លោក ភិន សាវៃ និយាយថា៖ «ឃើញទេនៅភ្នំនៅកំពត អង្គរជ័យ នៅស្រុកកំពង់ត្រាច ជាដើម វាធ្វើឱ្យរំខានទៅដល់ការរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបន្ថែមទៀត ស្របពេលដែលនៅក្នុងច្បាប់ថា អាហ្នឹងជាទ្រព្យសម្បត្តិរួម ពលរដ្ឋគាត់មានសិទ្ធិប្រើប្រាស់អាស្រ័យផលដូចគ្នា។ តែដោយឡែកយើងមើលឃើញការកាយភ្នំអស់ហ្នឹង វាប្រែជាបានប្រយោជន៍ផ្តល់ឱ្យពលរដ្ឋទេ តែវាបានមកជាការរំខានទៅដល់ពលរដ្ឋដែលរស់នៅជុំវិញហ្នឹងទៅវិញណា»។
ពលរដ្ឋ បន្ថែមថា សកម្មភាពកាយភ្នំធ្វើអាជីវកម្ម ពុំមែនកើតមានឡើងតែភ្នំអង្គរជ័យប៉ុណ្ណោះទេ នៅមានភ្នំធម្មជាតិមួយចំនួនទៀត ក្នុងខេត្តកំពត ក៏ទទួលរងការជីកកកាយដីធ្វើអាជីវកម្ម ដោយភ្នំខ្លះឆែបមួយចំហៀង ភ្នំខ្លះបាត់ទាំងមូល និងភ្នំខ្លះទៀតកំពុងរងការកាយកម្ទេច រួមមាន ភ្នំទទុង ភ្នំទូកមាស ភ្នំល្អាង ភ្នំ-ភ្នំពេញ ភ្នំស្តេចគង់ ភ្នំស្រូវ ភ្នំត្នោត ភ្នំច្រលួញ និងភ្នំទិព្វ ជាដើម ដោយភ្នំខ្លះ ស្ថិតក្នុងតំបន់អាជីវកម្មរោងចក្រស៊ីម៉ងត៍ និងការដ្ឋានដេញថ្លៃថ្ម ហើយភ្នំខ្លះទៀតកំពុងបំផ្ទុះយកថ្ម ដោយក្រុមហ៊ុនឯកជន។
ពលរដ្ឋសង្ស័យថា អាជីវកម្មកាយភ្នំភាគច្រើនធ្វើឡើងខុសច្បាប់ ឬគ្មានអាជ្ញាប័ណ្ណ និងរបាយការណ៍វាយតម្លៃហេតុផលប៉ះពាល់បរិស្ថានត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់នោះឡើយ។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល បន្ថែមថា ច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មរ៉ែ និងច្បាប់ស្តីពីការការពារបរិស្ថាន ឱ្យដឹងថា រាល់សកម្មភាពកាយភ្នំ ឬជីកដីភ្នំ ដោយគ្មានអាជ្ញាប័ណ្ណ ហើយគ្មានការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន (EIA) ច្បាស់លាស់ គឺជាបទល្មើសខុសច្បាប់ ដែលត្រូវប្រឈមរឹបអូសគ្រឿងចក្រ និងអនុវត្តច្បាប់ជាធរមាន៕
