វីដេអូឃ្លីបរយៈពេល១នាទីកន្លះ បង្ហាញពីសកម្មភាពបុរសជាគ្រូពេទ្យនៃមណ្ឌលសុខភាពសិត្បូ ខេត្តកណ្ដាល សង្គ្រោះបឋមអ្នកជំងឺជាស្ត្រីក្នុងឡានសង្គ្រោះបន្ទាន់ កំពុងបង្កើតឱ្យមានការដេញដោល និងផ្ទុះប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងនៅលើបណ្តាញសង្គម នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។
ការប្រតិកម្មនេះ ក៏ដោយហេតុថា មហាជនបានកត់សម្គាល់ឃើញពីភាពមិនប្រក្រតីរបស់គ្រូពេទ្យខាងលើក្នុងពេលធ្វើចលនាបេះដូងសង្គ្រោះបឋម ឬហៅថា CPR ទៅលើស្ត្រីអ្នកជំងឺដែលកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពពាក់កណ្ដាលសន្លប់។
នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកស្រី ងែត សុខលៀង ត្រូវជាបងជីដូនមួយរបស់ជនរងគ្រោះ លើកឡើងថា ប្អូនស្រីរបស់អ្នកស្រីមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត និងបានជួបអាការៈធ្វើទុក្ខធ្ងន់ធ្ងរ ទើបមានការបញ្ជូនទៅកាន់មណ្ឌលសុខភាពសិត្បូទាំងយប់។ អ្នកស្រីបកស្រាយថា ការថតវីដេអូនៅលើឡានពេទ្យ ដើមឡើយគ្រាន់តែផ្ញើឱ្យសាច់ញាតិបានឃើញពីស្ថានភាពជំងឺប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែក្រោយមានប្រតិកម្ម និងការចង្អុលបង្ហាញពីមហាជន ទើបអ្នកស្រីកត់សម្គាល់ឃើញថា សកម្មភាពធ្វើចលនារបស់គ្រូពេទ្យនៅលើដើមទ្រូងអ្នកជំងឺ គឺមានភាពមិនសមរម្យ និងខុសប្លែកពីវិធីសាស្ត្រសង្គ្រោះបន្ទាន់ទូទៅ ដែលធ្វើឱ្យគ្រួសារមានការមន្ទិលសង្ស័យ។
អ្នកស្រី ងែត សុខលៀង បន្ថែមថា ភាគីខាងគ្រូពេទ្យបានមកជួបគ្រួសារអ្នកស្រីមុនគេ ដោយបានទាមទារឱ្យអ្នកស្រីលុបវីដេអូចេញពីបណ្តាញសង្គម និងឱ្យធ្វើវីដេអូចេញមុខសុំទោសទៀតផង។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកស្រីបានសម្រេចចិត្តបដិសេធមិនព្រមធ្វើតាមឡើយ ដោយសារវីដេអូនោះ ត្រូវបានគេចែករំលែកបន្តយ៉ាងច្រើន ហើយសាច់ញាតិនៅតាមខេត្តក៏សម្តែងការមិនសុខចិត្តចំពោះសកម្មភាពបែបនេះដែរ។
អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា ប្អូនស្រីរបស់អ្នកស្រី គឺជាអនីតិជនដែលមានអាយុទើបតែ ១៦ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងរងសម្ពាធផ្លូវចិត្តកាន់តែខ្លាំង ក្រោយហេតុការណ៍នេះ។ អ្នកស្រីទាមទារឱ្យគ្រូពេទ្យរូបនោះ សងជំងឺចិត្ត និងស្នើសុំក្រសួងកិច្ចការនារី ចុះមកជួយអន្តរាគមន៍ និងផ្តល់កិច្ចការពារផ្លូវច្បាប់ដល់ប្អូនស្រីរបស់អ្នកស្រី។
ឆ្លើយតបជុំវិញការចោទប្រកាន់ និងវីដេអូដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ភាគីខាងគ្រូពេទ្យ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះថា លោក ឈុន ផល្លី ជាប្រធានមណ្ឌលសុខភាពសិត្បូ បានអះអាងជាបឋមប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថា សកម្មភាពដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងវីដេអូនោះ គឺជាចេតនាក្នុងការជួយសង្គ្រោះ និងធ្វើចលនាបេះដូង ក៏ដូចជាទប់ទល់អ្នកជំងឺកុំឱ្យធ្លាក់ពីលើគ្រែតែប៉ុណ្ណោះ ក្នុងខណៈពេលដែលឡានពេទ្យកំពុងបើកបរមានការឃ្លោងខ្លាំង ដោយពុំមានចេតនាបំពានផ្លូវភេទ ឬប្រទូស្តកេរដូចការចោទប្រកាន់នោះឡើយ។
ថ្វីបើមានការបកស្រាយពីភាគីគ្រូពេទ្យយ៉ាងណាក្តី ប៉ុន្តែសាធារណជននៅតែមិនអស់ចិត្ត និងទាមទារការស៊ើបអង្កេត ខណៈសង្គមស៊ីវិលសម្តែងក្តីបារម្ភចំពោះសិទ្ធិ និងសុវត្ថិភាពលើរាងកាយរបស់អ្នកជំងឺ ពេលទទួលសេវាព្យាបាល និងសង្គ្រោះជីវិត។
នាយិកាប្រតិបត្តិអង្គការយេនឌ័រ និងអភិវឌ្ឍន៍ដើម្បីកម្ពុជា លោកស្រី ឡេង ចាន់ឌី លើកឡើងថា គ្រូពេទ្យ និងបុគ្គលិកសុខាភិបាលដែលជាបុរស ត្រូវគោរព និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវក្រមសីលធម៌វេជ្ជសាស្ត្រឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ដើម្បីធានាបាននូវការការពារសិទ្ធិ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់រាងកាយអ្នកជំងឺ។ លោកស្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា ការធ្វើចលនាដើមទ្រូង (CPR) គឺជាគោលការណ៍នៃការសង្គ្រោះជីវិត តែវាមិនអាចលប់លើកាតព្វកិច្ចនៃការគោរពសិទ្ធិ និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សបានឡើយ។
លោកស្រី អេង ចាន់ឌី មានប្រសាសន៍ថា៖ «គោលការណ៍សំខាន់នៃការសង្គ្រោះជីវិត គឺយើងត្រូវព្យាបាល ប៉ុន្តែមិនអាចយកមកលុបបំបាត់កាតព្វកិច្ចនៃការគោរពសិទ្ធិ ឬសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សបានទេ។ ទាំងពីរនេះត្រូវតែអនុវត្តស្របគ្នាតែម្តង។ នៅពេលដែលយើងសង្គ្រោះជីវិតបានត្រឹមត្រូវ មានន័យថា យើងសង្គ្រោះដោយផ្អែកលើក្រមសីលធម៌វេជ្ជសាស្ត្រ ដែលតម្រូវឱ្យមានការគោរពនូវសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងរាងកាយរបស់អ្នកជំងឺពេញមួយដំណើរការនៃការសង្គ្រោះ»។
លោកស្រី បន្ថែមថា ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរតែរៀបចំ និងពង្រឹងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលជាទៀងទាត់ដល់បុគ្គលិកសុខាភិបាល អំពីសិទ្ធិមនុស្ស យេនឌ័រ និងការយល់ព្រមពីអ្នកជំងឺ ទោះបីជាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពសង្គ្រោះបន្ទាន់ក៏ដោយ។ លោកស្រីបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើមានបញ្ហាកើតឡើង ការដាក់សម្ពាធឱ្យលុបវីដេអូ ឬសុំទោស មិនមែនជាដំណោះស្រាយបញ្ចប់រឿងនោះឡើយ។
ទាក់ទិនករណីនេះដែរ មន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តកណ្ដាល បានចេញសេចក្ដីបំភ្លឺនៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ដោយបញ្ជាក់ថា មន្ទីរបានចាត់ក្រុមការងារជំនាញស្រាវជ្រាវ និងពិនិត្យករណីនេះ។ លិខិតបន្តថា ប្រសិនបើរកឃើញថាការសង្គ្រោះបឋមនោះពិតជាប៉ះពាល់កិត្តិយស សេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់ក្មេងស្រីវ័យ ១៧ឆ្នាំ ខាងលើ នោះមន្ទីរសុខាភិបាលនឹងចាត់វិធានការតាមបទដ្ឋានជាធរមាន។
ក្រោយផ្ទុះករណីនេះ មានស្ត្រីជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀត បានចែករំលែកករណីស្រដៀងៗគ្នាពីការរងការបំពាន និងភាពមិនស្រណុកចិត្ត ពេលទទួលការពិនិត្យ ព្យាបាល ជាពិសេសដំណាក់សន្ដំមុន និងកំឡុងពេលវះកាត់ពីសំណាក់គ្រូពេទ្យជាបុរស។ បញ្ហានេះ កំពុងស្តែងឱ្យឃើញពីភាពចាំបាច់នៃការចូលរួមពីស្ថាប័នជំនាញ ដើម្បីធ្វើការស្រាវជ្រាវ វាយតម្លៃលើបទដ្ឋានបច្ចេកទេសវេជ្ជសាស្ត្រ និងអង្គហេតុជាក់ស្តែង ក្នុងបំណងជម្រះមន្ទិលឱ្យបានច្បាស់លាស់ ផ្តល់យុត្តិធម៌ត្រឹមត្រូវដល់គ្រួសារអ្នកជំងឺ និងការពារកិត្តិយសរបស់គ្រូពេទ្យ ប្រសិនបើពុំមានកំហុសឆ្គងដូចការចោទប្រកាន់មែននោះ។
ទីប្រឹក្សាច្បាប់មេធាវីអមរិន្ទ លោក សុខ សំអឿន លើកឡើងតាមរយៈសារអេឡិចត្រូនិចថា លោកពុំដឹងថាគ្រូពេទ្យមានក្រមសីលធម៌យ៉ាងណានោះទេ ប៉ុន្តែបើយោងតាមវីដេអូ លោកឃើញថា សកម្មភាពនោះពិតជាមិនសមរម្យមែន ដោយបុរសនោះពិតជាមានចេតនាប៉ះពាល់លើកេរខ្មាសរបស់អ្នកជំងឺពិតប្រាកដមែន។ លោកបន្តថា ប្រសិនករណីនេះជាការពិត នោះគ្រូពេទ្យខាងលើអាចប្រឈមចំនួន ៣ករណី ទីមួយ តុលាការ ប្រសិនបើក្រមសីលធម៌គ្រូពេទ្យអនុម័តដោយរដ្ឋសភា ទីពីរ ការព្រមាន ព្យួរអាជ្ញាប័ណ្ណ ឬដកអាជ្ញាប័ណ្ណជាគ្រូពេទ្យ ប្រសិនជាក្រមវិន័យធម្មតា និងទីបី ក្រសួងសុខាភិបាល ឬរាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវគិតគូរធ្វើច្បាប់ចែងជាក្រមសីលធម៌គ្រូពេទ្យ មានចែងពីទណ្ឌកម្មឱ្យបានច្បាស់លាស់ ប្រសិនបើបច្ចុប្បន្នពុំទាន់មានក្រមសីលធម៌ និងច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មគ្រូពេទ្យ។
យ៉ាងណា លោកថា ជនរងគ្រោះអាចដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅតុលាការដើម្បីទារសំណងជំងឺចិត្ត។
តាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌ មាត្រា ២៤៦ បទប្រទូស្តកេរភេទ ចែងថា គ្រប់អំពើប៉ះពាល់ ស្ទាប អង្អែលកេរភេទ ឬផ្នែកកេរភេទផ្សេងទៀតនៃបុគ្គលដទៃ ដែលបុគ្គលនោះមិនស្ម័គ្រចិត្ត ឬបង្ខំបុគ្គលនោះឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើនេះមកលើខ្លួន ឬទៅលើតីយបុគ្គល ក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យរំញោច ឬរំភើបដល់ចំណង់ផ្លូវភេទរបស់ជនល្មើស គឺជាអំពើប្រទូស្តកេរខ្មាស។ អំពើប្រទូស្តកេរ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ឆ្នាំ ទៅ ៣ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ២លាន ទៅ ៦លានរៀល។
ចំណែកមាត្រា មាត្រា ២៤៨ អំពីស្ថានទម្ងន់ទោសទាក់ទងនឹងជនរងគ្រោះ ចែងថា ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ ២ឆ្នាំ ទៅ ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ៤លានរៀល ទៅ ១០លានរៀល កាលបើត្រូវបានប្រព្រឹត្តទៅលើបុគ្គលដែលទន់ខ្សោយពិសេស ដោយមូលហេតុអាយុនៃបុគ្គលនោះ (អនីតិជន), នារីមានគភ៌ កាលបើគភ៌ត្រូវបានគេឃើញជាក់ស្ដែង ឬជនល្មើសដឹង និងបុគ្គលទន់ខ្សោយ ពិសេសដោយមូលហេតុជំងឺ ឬពិការភាព។
ទាក់ទិនរឿងនេះ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត ប្រាប់វីអូឌីតាមសារសំណេរថា សកម្មភាពក្នុងវីដេអូបង្កក្ដីបារម្ភ អាចជះផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យសុខាភិបាល ដោយសារការអនុវត្តខុសក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ និងសម្បថវិជ្ជាជីវៈ ដោយចេតនារបស់បុគ្គលមួយចំនួន។ លោកបន្តថា ការជួយសង្គ្រោះបឋម (CPR) គឺមានលក្ខណៈបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ ទៅតាមស្ថានភាពជនរងគ្រោះ ដោយមិនអាចកេងបន្លំខុសពីក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈជាគ្រូពេទ្យ ហើយក្លាយទៅអំពើរំលោភបំពានភេទ នាំឱ្យប៉ះពាល់លើយេនឌ័រផ្លូវភេទ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ជនរងគ្រោះជាស្ត្រី ជាពិសេសស្ត្រីវ័យក្មេងបានឡើយ។
លោកជំរុញក្រសួងសុខាភិបាល និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរចាត់វិធានការធ្វើការស្រាវជ្រាវ និងស៊ើបអង្កេតដោយតម្លាភាព យុត្តិធម៌ ស្វែងរកការពិត ដោយ ត្រូវចាត់វិធានការលើបុក្គលណាដែលមិនគោរពតាមក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈជាគ្រូពេទ្យ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកថា ក្រសួងសុខាភិបាល គួរមានគោលការណ៍ណែនាំ ឬសេចក្តីណែនាំបន្ថែមទៅលើសេវាសុខាភិបាល ដើម្បីពង្រឹងស្តង់ដារ SOP និងក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យ និងសម្បថ ដើម្បីបង្កើនសេវាគុណភាព និងសុវត្ថិភាព និងទំនុកចិត្តដល់អ្នកជំងឺ ជាពិសេសអ្នកជំងឺជាស្ត្រី៕
