សម្រែកតវ៉ាជាភាសាចិន មានន័យថា សងលុយញើសឈាមពួកគេវិញ ដោយសារក្រុមហ៊ុនហួយវ័នរបស់លោក ហ៊ុន តូ បានធ្វើឱ្យអ្នកដំណើរតាមដងផ្លូវម៉ៅសេទុង ក្រឡេកមើលគ្រប់ៗគ្នា ជុំវិញការស្រែកទាមទាររបស់ជនរងគ្រោះ ក្នុងវិស័យប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ។
ជាមួយនឹងការស្រែកដង្ហោយហៅរកជំនួយ ពួកគេក៏មានកាន់បដាអមដោយរូបសហប្រធានក្រុមហ៊ុន ដែលជាបងជីដូនមួយរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត គឺលោក ហ៊ុន តូ ផងដែរ។
ការតវ៉ាជាថ្មីនេះ ពួកគេលើកហេតុផលថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធបន្តមិនអើពើដោះស្រាយដល់ពួកគេដែលជាជនរងគ្រោះទាំងខ្មែរ និងចិនប្រមាណ ១៣០០នាក់។ យ៉ាងណា ការតវ៉ារបស់ពួកគេនៅថ្ងៃនេះ មិនមានវត្តមានជនជាតិខ្មែរដូចសព្វដងនោះទេ ដោយសារពួកគេបារម្ភពីសុវត្ថិភាព ក្រោយមានព័ត៌មានថា សមត្ថកិច្ចចង់ចាប់ខ្លួនជនជាតិខ្មែរដែលមកតវ៉ានៅមុខស្ថានទូតចិន។
ពលរដ្ឋរងគ្រោះម្នាក់ថ្លែងលាក់អត្តសញ្ញាណប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ថា ការបន្តការតវ៉ារបស់ជនជាតិចិនប្រមាណ ៣០នាក់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ដើម្បីអំពាវនាវឱ្យស្ថានទូតអន្តរាគមន៍ និងជំរុញឱ្យមានចំណាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់ និងជួយការពារសិទ្ធិ និងទាមទារលុយដែលត្រូវក្រុមហ៊ុន ហួយវ័នបង្កក។ អ្នកស្រីបន្តថា ពួកគេបានតវ៉ាជាច្រើនលើករួចមកហើយ និងសង្ឃឹមថា ស្ថានទូតចិនស្តាប់លឺសំណើរបស់ពួកគេ និងជួយរកដំណោះស្រាយ។
អតិថិជនរូបនោះ និយាយថា៖ «ថ្ងៃនេះជនជាតិចិនប្រហែលជា ៣០នាក់ ក៏បានទៅធ្វើការតវ៉ានៅមុខស្ថានទូតចិន ដើម្បីស្នើឱ្យស្ថានទូតចិនជួយរកដំណោះស្រាយ និងចាត់វិធានការទៅតាមផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីជួយពួកគាត់ទាមទារសិទ្ធិ និងការពារលុយដែលពួកគាត់ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនហួយវ័នធ្វើការបង្កក»។
លើសពីនេះ អ្នកស្រីអំពាវនាវឱ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បង្ហាញពីផលប៉ះពាល់ដោយសារការបាត់បង់ការងាររបស់ពួកគេ ក្រោយធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនចិនមួយចំនួនលែងដំណើរការ ខណៈបុគ្គលិករាប់ពាន់នាក់បានបាត់បង់ការងារ និងត្រូវបានរើសអើងនៅកន្លែងថ្មីថែមទៀត។ លោកស្រីកត់សម្គាល់ថា ពួកគេដែលធ្លាប់ធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុន ឬធនាគារចិនដូចជាត្រូវបានគេដាក់ក្នុងបញ្ជីខ្មៅ ហើយលោកស្រីចាត់ទុកថា នេះជាភាពអយុត្តិធម៌មួយកម្រិតសម្រាប់ពួកគេ។
អតិថិជនរូបនេះ បន្តថា៖ «តាមពិតទៅបងខ្ញុំក៏ចង់ឱ្យបងជួយផ្សាយទាក់ទងនឹងរឿងការមួយរយៈចុងក្រោយហ្នឹង មានការបិទធនាគារច្រើន ក្រសួងការងារអត់មានចេញមុខដោះស្រាយទាក់ទងនឹងផលលំបាករបស់បុគ្គលិកធនាគារ ឬក៏ក្រុមហ៊ុន ដែលគាត់មានវិជ្ជាជីវៈ ហើយត្រូវបានអត់ការងារធ្វើ ឈរជើងរាប់ពាន់នាក់គាត់អត់មានដោះស្រាយសោះ ស្ងាត់មាត់ឈឹងតែម្ដង»។
លើសពីនេះ បុរសជាជនជាតិចិនម្នាក់ទៀត បានអះអាងប្រាប់វីអូឌីតាមរយៈការបកប្រែក្រៅផ្លូវការថា ពួកគាត់ប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ាជាថ្មីទៀតនេះ មានគោលបំណងចម្បងនៃការប្រមូលផ្តុំធ្វើបាតុកម្មរបស់យើងនៅថ្ងៃនេះ គឺដើម្បីទាមទារយកប្រាក់ដែលពួកយើងបានដាក់បញ្ញើទុកនៅក្នុងហួយវ័នមកវិញ។ មូលហេតុដែលពួកយើងមករកស្ថានទូត គឺដើម្បីឱ្យពួកគាត់ជួយពួកយើងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ ព្រោះចង់ឱ្យវាបានបញ្ចប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ពីព្រោះពេលនេះអាជីវកម្មរបស់ពួកយើងលែងអាចបន្តដំណើរការទៀតបានហើយ។ ពេលនេះ មនុស្សជាច្រើន មុខរបររកស៊ីកាន់តែថយចុះ គ្មានប្រាក់ទិញម្ហូបអាហារហូបចុក ហើយពលករកម្ពុជាជាច្រើនត្រូវបានបណ្តេញចេញពីការងារ និងគ្មានការងារធ្វើ។
លោកថា៖ «ពួកយើងសង្ឃឹមថា សហគមន៍អន្តរជាតិអាចនឹងឮសំឡេងរបស់ពួកយើង គឺដើម្បីជំរុញរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឱ្យដោះស្រាយបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនហួយវ័ននេះឱ្យបានឆាប់រហ័ស ព្រោះវាបានអូសបន្លាយពេលយូរពេកហើយ គឺចាប់ពីខែមេសាមកដល់ពេលនេះ»។
ក្រោយក្រុមហ៊ុនហួយវ័ន មានបញ្ហាបង្កកលុយអតិថិជន ដោយសារសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្ម ក៏មានធនាគារឯកជនមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានបិទទ្វារជាបន្តបន្ទាប់ រួមមាន ធនាគារព្រីនស៍ (Prince) ធនាគារផេនដា (Panda) និងអេភីឌី (APD) ជាដើម។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ធនាគារជាតិក៏បានដកអាជ្ញាប័ណ្ណធនាគារចំនួន ៣ស្ថាប័នទៀត រួមមាន ធនាគារ ស៊ីស៊ីយូ (CCU Bank) ធនាគារ ហេង ហ្វឹង (Heng Feng Bank) និងធនាគារ អេចអេច ឬ ហេង ហ៊ី (HH Bank) ដោយសារសហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងការលាងលុយកខ្វក់ដែលបានមកអំពើឆបោកតាមអនឡាញ។
វីអូឌី មិនអាចសុំការឆ្លើយតបពីអគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិ អ្នកស្រី ជា សិរី បានទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត អំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនហួយវ័ន គ្រុប (Huione Group) នៅតែមិនដោះស្រាយ និងសងប្រាក់ដល់អតិថិជន។
លោកជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរស៊ើបអង្កេតរកអ្នកពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងលោក ហ៊ុន តូ ហើយបើរកឃើញថា លោក ហ៊ុន តូ បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសមែន នោះអាជ្ញាធរត្រូវអនុវត្តច្បាប់ ដោយការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ ដើម្បីយកមកទូទាត់ជាសំណងជូនអតិថិជនជាបន្ទាន់។ អ្នកឃ្លាំមើលរូបនេះ រិះគន់ថា ការដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនចាត់វិធានការផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះ វាប្រៀបបាននឹងការស៊ុមគ្រលុំជាមួយបុគ្គលមានឥទ្ធិពល និងមន្ត្រីមួយចំនួនដែលត្រូវបានបរទេស និងអង្គការអន្តរជាតិពិសេសអាមេរិកដែលបានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មទៅវិញ។
លើសពីនេះ លោកថា បើរដ្ឋាភិបាលចង់ស្តារយុត្តិធម៌ និងទំនុកចិត្តសាធារណៈនោះ គឺត្រូវតែបើកការស៊ើបអង្កេតដោយឯករាជ្យ និងអនុវត្តច្បាប់ដោយស្មើភាពចំពោះអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ប្រសិនបើមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។
លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «បើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅតែកាងការពារ លោក ហ៊ុន តូ និងអ្នកដទៃទៀត ដែលបានប្រព្រឹត្តពាក់ព័ន្ធ នឹងបទឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ ដូច សហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ក្នុងបញ្ជីឈ្មោះហ្នឹង ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនព្រមដោះស្រាយ មិនព្រមបង្ក្រាបអ្នកប្រព្រឹត្តទេ អញ្ចឹងវាធ្វើឱ្យកម្ពុជាវាកាន់តែស្អុយឈ្មោះនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយវាធ្វើឱ្យពលរដ្ឋរងគ្រោះ ដោយសារពួកម្ចាស់ធនាគារឆបោក ដូចជា ហួយវ័ន គ្រុប នឹងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋដែលផ្ញើលុយកាន់តែបកអាក្រាតរដ្ឋាភិបាល កាន់តែស្អប់រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហ្នឹង»។
ជុំវិញករណីនេះដែរ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន លោក ប៉ោ មករា យល់ថា ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរតែផ្ដល់នូវសេចក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ជនរងគ្រោះដោយសារក្រុមហ៊ុនហួយវ័ននេះ តាមរយៈដំណោះស្រាយពន្យល់ហេតុផលជាក់លាក់ និងបញ្ចៀសនូវអំពើហិង្សាគ្រប់រូបភាព ដែលធ្លាប់កើតមាននាពេលកន្លងមក។ លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរសហការជាមួយភាគីចិន ជាពិសេសស្ថានទូតចិនផ្ទាល់ ដើម្បីស៊ើបសួររកទ្រព្យសម្រាប់របស់អ្នកពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីលក់សងត្រឡប់ទៅឱ្យអតិថិជនរងគ្រោះ តាមកម្រិតដែលអតិថិជនអាចទទួលយកបាន។
លោក ប៉ោ មករា ថ្លែងថា៖ «ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល ឬក៏ដូចជាស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន នៅបណ្ដែតបណ្ដោយពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការរងគ្រោះរបស់ពួកគាត់ វាជាអំពើអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមមួយ ដែលវាអាចរេចរឹលដើរទៅដល់បញ្ហាផ្សេងៗទៀត។ ហើយខ្ញុំគិតថាបញ្ហាទាំងនេះ វាមិនមែនត្រឹមតែពួកគាត់រងគ្រោះទេ វាអាចរងគ្រោះដល់កម្ពុជាទៀត វាក៏អាចធ្វើឱ្យបរទេសផ្សេងៗដែលមានបំណងចង់មករកស៊ីនៅកម្ពុជាហ្នឹងខ្លាចរអា ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាធនាគារដែលមានបញ្ហា ដូចជាពួកគាត់កំពុងតែតវ៉ាសព្វថ្ងៃហ្នឹង»។
រឿងអាស្រូវរបស់ក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងលោក ហ៊ុន តូ គឺជាករណីលាងលុយកខ្វក់កម្រិតអន្តរជាតិ។ អ្នករងគ្រោះទាំងខ្មែរ ចិន និងវៀតណាម បានចេញតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លា បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនបានផ្អាកសេវាដកប្រាក់ ក្រោយពីក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ក្រុមហ៊ុន Huione Group ចូលក្នុងបញ្ជីខ្មៅ និងកាត់ផ្តាច់ចេញពីប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ។
ចំណែក ធនាគារជាតិ ក៏បានប្រកាសដកអាជ្ញាប័ណ្ណ និងអះអាងថា បានជម្រះបញ្ជីក្រុមហ៊ុននេះរួចរាល់។ ក្រោយមកក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន បានលួចប្តូរឈ្មោះទៅជា អេច្ឆ ផេ (H-Pay) មុនពេលប្រឈមមុខនឹងការដកប្រាក់យ៉ាងគំហុកពីអតិថិជន។ ទន្ទឹមនឹងនេះលោក ហ៊ុន តូ ក៏ចេញមុខបដិសេធលែងពាក់ព័ន្ធថែមទៀត ទោះលោកទទួលស្គាល់ថា មានភាគហ៊ុន ៣០ភាគរយ ក្នុងក្រុមហ៊ុននេះតាំងពីឆ្នាំ២០២០ ក៏ដោយ។
សម្រាប់មន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងអ្នកឃ្លាំមើលធ្លាប់អះអាងថា ឱកាសទទួលបានយុត្តិធម៌ ឬទឹកប្រាក់ត្រឡប់មកវិញសម្រាប់អតិថិជនក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ គឺមានតិចតួចបំផុត បើពួកគេមិនហ៊ានធ្វើពលីកម្ម ដោយសំអាងថា ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា ជាឧបករណ៍របស់ក្រុមគ្រួសារអ្នកមានអំណាច តែប៉ុណ្ណោះ៕
