គិតមកដល់ត្រឹមថ្ងៃទី១០ខែសីហានេះ គេមិនទាន់ឃើញក្រសួងការពារជាតិ ក៏ដូចជារដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ចេញប្រតិម្ម ឬក៏សេចក្តីបដិសេធណាមួយ ចំពោះការអះអាងដែលថា ទាហានថៃបានលួចបាញ់សម្លាប់ទាហានខ្មែរ បណ្តាលឱ្យស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់នាពេលថ្មីៗនេះ នៅតាមតំបន់ព្រំដែនដែលទាហានថៃចូលកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជានោះទេ។
តាមការបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គមមួយចំនួនជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងនោះមានទាំង លោកអ៊ុំ សំអាន អតីតតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំងផងនោះ បានអះអាងថា នាពេលថ្មីៗនេះ ទាហានថៃបានលួចបាញ់ស៊ីបសម្លាប់ទាហានកម្ពុជាជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែខាងភាគីកម្ពុជាបានបិទព័ត៌មាននេះ ដោយក្រឡៃថា ទាហានខ្មែរទាំងនោះបានស្លាប់ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ឬក៏រាកៃកាំភ្លើងជាដើម។
វីអូឌី មិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ដើម្បីស្នើសុំធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើបញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១០ខែសីហានេះ ខណៈដែលក្រសួងការពារជាតិ ក៏ពុំទាន់ឃើញមានបញ្ចេញប្រតិកម្មលើការអះអាងនេះនៅឡើយដែរ។
នៅក្នុងកម្មវិធីផ្សាយបន្តផ្ទាល់ ស្តីពី បច្ចុប្បន្នភាពស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅថ្ងៃទី១០ខែសីហានេះ លោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ក៏មិនឃើញនិយាយពីបញ្ហានេះដែរ។ ប៉ុន្តែលោកបានគូសបញ្ជាក់ថា ទន្ទឹមនឹងការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ លើជនភៀសសឹកកម្ពុជា កងកម្លាំងយោធាថៃក៏បានបំផ្លិចបំផ្លាញផ្ទះសំបែង ទ្រព្យសម្បត្តិ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលយ៉ាងច្រើន រហូតដល់បំផ្លាញទីតាំងសាសនា ប្រាសាទបុរាណ ដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ហើយត្រូវបានចុះបញ្ជីដោយអង្គការយូណេស្កូទៀតផង។
លោកថា៖ «ជាក់ស្តែងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរនៃប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់បែក និងគ្រាប់ផ្លោងពីសំណាក់កងទ័ពថៃ គឺជាភស្តុតាងដែលមិនអាចប្រកែកបានឡើយ។ ដោយមិនអាចនៅស្ងៀមចំពោះសកម្មភាពរំលោភបំពានជាក់ស្តែងបែបនេះ អ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា សភានិយាយភាសាបារាំងAPF និងជនបរទេសដែលមានឥទ្ធិពលក្នុងបណ្តាញសង្គម ក៏ដូចសារព័ត៌មានបរទេសល្បីៗជាច្រើន បានចេញមកនិយាយការពិតនេះជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីប្រាប់ពិភពលោកឱ្យបានដឹងកាន់តែទូលំទូលាយ និងទាមទាររកដំណោះស្រាយ»។
បើតាម លោកប៉ែន បូណា ដំណោះស្រាយពិតប្រាកដ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺការគោរពខ្សែព្រំដែនដែលបន្សល់ទុកដោយគណៈកម្មកាឥណ្ឌូចិន-សៀម ដោយគោរពគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ គោរពអនុសញ្ញាសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀម ផែនទី និងកំណត់ហេតុបោះបង្គោលព្រំដែនរបស់គណៈកម្មការបោះបង្គោលព្រំដែនឥណ្ឌូចិនសៀម ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងនិងឯកសារពាក់ព័ន្ធនានា ដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា កាលពីពេលកន្លងទៅ។
លោក អ៊ុំ សំអាន អតីតតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង បានប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១០ខែសីហានេះថា ព័ត៌មានខាងលើ គឺជាព័ត៌មានពិត ពីព្រោះលោកបានទទួលព័ត៌មាននេះ ពីប្រភពច្បាស់ការយ៉ាងតិចចំនួន៤ ដើម្បីធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ ក្នុងនោះមានមេទាហាន និងកូនទាហានជួរមុខ និងក្រុមគ្រួសារទាហានដែលផ្ញើសារប្រាប់ព័ត៌មាននេះដល់លោក។ លោកបញ្ជាក់ថា ជាទូទៅកាំភ្លើងអាកា មិនអាចរាកៃត្រូវខ្លួនឯងនោះទេ បើរាកៃគឺវាត្រូវអ្នកផ្សេង ឬក៏បាញ់ទៅលើមេឃ មិនអាចរាកៃត្រូវខ្លួនឯងនោះទេ ហើយជាទូទៅកាំភ្លើងចាក់សោរថែមទៀត គឺមិនអាចរាកៃបានឡើយ។
អ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែនពីបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បានសំដែងការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះព័ត៌មានដែលទាហានថៃបានប្រើ sniper លួចបាញ់សម្លាប់ទាហានខ្មែរជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត បែរជាលាក់ព័ត៌មាននេះទៅវិញ។ លោកថា រដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវបញ្ចេញព័ត៌មាននេះឱ្យសាធារណៈជន និងសហគមន៍អន្តរជាតិបានដឹង ដើម្បីឱ្យគេថ្កោលទោសថៃ ថែមទាំងត្រូវដាក់លិខិតតវ៉ាទៅថៃនិងត្រូវប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិICC ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម និងបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។
លោកថា៖ «លោកហ៊ុន ម៉ាណែត មិនគួរឱ្យថៃបាញ់សម្លាប់ទាហានខ្មែរដូចសត្វនោះទេ គួរតែអនុញ្ញាតឱ្យទាហានខ្មែរប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារ ឬក៏តដៃវិញ នៅពេលដែលទាហានថៃបាញ់សម្លាប់ទាហានខ្មែរយើង ធ្វើម៉េចប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារពីការឈ្លានពានរបស់ថៃ បើមិនអ៊ីចឹងទេ ថៃឈ្លានពានយកទឹកដីខ្មែរយើងស្រេចចិត្ត ហើយសម្លាប់ទាហានខ្មែរយើងស្រេចចិត្ត»។
សម្រាប់ មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងរូបនេះ នេះគឺជាកម្សោយក្នុងការការពារជាតិ ក្នុងការការពារអាយុជីវិតរបស់ទាហានខ្មែរ ពីព្រោះបើមានការវាយប្រយុទ្ធគ្នាត្រូវបាញ់ស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម គឺជាការពលីដើម្បីជាតិ ប៉ុន្តែនៅពេលនេះមិនមានសង្គ្រាម បែរជានៅអត់ធ្មត់ស្ងៀមស្ងាត់ ទុកឱ្យទាហានសៀមបាញ់សម្លាប់ជាហានខ្មែរជាបន្តបន្ទាប់ វាគឺជារឿងអសមត្ថភាពធ្ងន់ធ្ងរណាស់។
លោកថា៖ «បើសិនរដ្ឋាភិបាលមិនមានចំណាត់ការលើបញ្ហានេះនោះទេ ហើយបណ្តែតបណ្តោយឱ្យថៃបាញ់សម្លាប់ទាហានស្រេចចិត្ត ដូច្នេះខ្ញុំយល់ថា លោកហ៊ុន ម៉ាណែត គួរតែបញ្ជូនសាច់ញាតិរបស់គាត់ឬត្រកូលហ៊ុនទៅការពារទឹកដីទៅ ឱ្យធ្វើជាផ្ទាំងស៊ីបឱ្យថៃបាញ់លេងទៅ តើលោកហ៊ុន សែន លោកហ៊ុន ម៉ាណែត ហ្នឹងមានការឈឺចាប់ប៉ុណ្ណា នៅពេលដែលក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួនត្រូវបានទាហានថៃបាញ់សម្លាប់។ ដូច្នេះការបាញ់សម្លាប់ទាហានខ្មែរនេះ ប្រពន្ធកូនសាច់ញាតិរបស់ទាហានខ្មែរយើងប្រាកដជាមានការឈឺចាប់ ក្នុងការបាត់បង់ក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួន»។
ប្រភពយ៉ាងតិចចំនួន៣ផ្សេងទៀត ក្នុងនោះមានក្រុមតេឡេក្រាម«កាមទេពលីមហុង» ហ្វេសប៊ុក Bro Tin និងKhin Roeun ជាដើម បានផុសជាបន្តបន្ទាប់ កាលពីថ្ងៃទី១និងទី៥ ខែសីហាថា រឿងទាហានដែលស្លាប់គឺស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ពេលខ្លះទាហានចុះទៅបើកអំណោយពេលឡើងមកវិញ ត្រូវទាហានថៃលួចបាញ់ស៊ីបស្លាប់តាមផ្លូវ។ ប៉ុន្តែព័ត៌មានក្នុងស្រុក បានផ្សាយថាជាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ទាំងដែលផ្លូវក្រវាត់ព្រំដែនឡើងភ្នំមានតែម៉ូតូមួយៗ ហើយសុទ្ធតែជាម៉ូតូទាហានទៅទៀត។
ការផុសដែលមានទាំងរូបថតសាកសពទាហានដែលស្លាប់ផងនោះ អះអាងថា កន្លងមក កងទ័ពខ្មែរត្រូវកងទ័ពថៃលួចបោកគ្រាប់បែកស្លាប់ម្នាក់ រួចមកហើយ។ ទាហានខ្មែរនៅជួរមុខ និយាយថា ទាហានថៃបានលួចបាញ់ទាហានខ្មែរស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែព័ត៌មានខាងកម្ពុជាផ្សាយថា រាលកៃកាំភ្លើងនិងរហូតខ្លះថា ឱម៉ាល់ទិច។
ប្រភពដដែលនេះ អះអាងទៀតថា កងទ័ពកម្ពុជាមិនហានតបត ប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារខ្លួនទេ ព្រោះស្តាប់តាមបទបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលមិនចង់ឱ្យមានការផ្ទុះសង្គ្រាមជាថ្មីទៀត។
សារមួយដែលត្រូវបានគេចែកចាយសរសេរថា៖ «ក្មួយ និងពូអាត្មាទាហានជួរមុខគាត់ប្រាប់ថា សៀមបាញ់ snapper តែមេៗឱ្យនិយាយកុហក់ថា រាកៃកាំភ្លើង។ កន្លងមកដែលគេថា រាកៃគឺសុទ្ធតែសៀមបាញ់ទាំងអស់»។
វីអូឌី មិនអាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺបន្ថែមពីប្រភពទាំងនេះបានទេ ដោយសារតែសារដែលផ្ញើទៅពុំមានការឆ្លើយតប។
គេនៅចងចាំថា ទាហានកម្ពុជាម្នាក់ គឺព្រិន្ទបាលឯក សួន រោន ត្រូវបានទាហានថៃលួចចូលមកបាញ់សម្លាប់នៅតំបន់មុំបី ខេត្តព្រះវិហារ ក្នុងទឹកដីកម្ពុជា កាលពីព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥។ គិតមកដល់ពេលនេះ មានរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំហើយ យុត្តិធម៌សម្រាប់វីរកងទ័ពកម្ពុជារូបនេះ នៅឆ្ងាយសែនឆ្ងាយដូចជើងមេឃ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែមិនទាន់ប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិនៅឡើយ បើទោះបីតំបន់មុំបី និងតំបន់៣ផ្សេងទៀត ដែលនៅពេលនេះត្រូវបានទាហានថៃដណ្តើមកាន់កាប់ ដូចជា ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី ត្រូវបានសមាជរដ្ឋសភាព្រឹទ្ធសភាបោះឆ្នោតអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទសម្រេចឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត ដាក់ពាក្យប្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ) ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ក្តី៕
