ស្របពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក បានជំរុញជាញឹកញាប់ម្តងហើយម្តងទៀត ឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាត់វិធានការឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពលើឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននោះ អ្នកឃ្លាំមើល បានបង្ហាញក្តីបារម្ភជាថ្មី ពីវាសនាមេដឹកនាំកម្ពុជា ថាអាចដូចទៅនឹងមេដឹកនាំប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងមេដឹកនាំផ្តាច់ការមួយចំនួន ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ខ្លួន បើរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅបន្តមិនអើពើចាប់ខ្លួនមេខ្លោងមួយចំនួន ដែលអន្តរជាតិបានចង្អុលបង្ហាញ យកមកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់នោះទេ។
យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ថា លោកស្រី Aleks Zittle ភារធារីស្ថានទូតអាមេរិក បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជា លោក កើត រិទ្ធ ដោយជជែកអំពីការអនុវត្តច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងជំនួយបច្ចេកទេសដែលសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងផ្តល់ជូនកម្ពុជា ដើម្បីទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងពីក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆ្លងដែន ដែលប្រតិបត្តិការមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមអនឡាញនៅកម្ពុជា។
ប្រភពដដែលបន្តថា ក្នុងជំនួបនោះ លោកស្រី Aleks Zittle បានគូសបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃការស៊ើបអង្កេត និងនាំយកអ្នករៀបចំ និងបញ្ជាឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើឆបោកតាមអនឡាញ ព្រមទាំងអ្នកដែលជួយសម្របសម្រួលឱ្យប្រតិបត្តិការទាំងនេះអាចបន្តរីកចម្រើន ទៅកាត់ទោសតាមច្បាប់។
ភារីធារីស្ថានទូតអាមេរិក បានបន្តថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបន្តធ្វើការជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ ដើម្បីការពារពលរដ្ឋអាមេរិក និងអ្នកដទៃទៀត ពីបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនទាំងនេះ។
វីអូឌី មិនអាចសុំការបញ្ជាក់បន្ថែមពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក សេង ឌីណា បានទេ ជុំវិញជំនួបរវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ និងភារធារីស្ថានទូតអាមេរិក បានទេ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហានេះ។
សម្រាប់ អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍សង្គម និងជាប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ លោក ស៊ឹង សែនករុណា បានលើកឡើងថា បញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននេះ ជារឿងៗមិនថាតែប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងសហគមន៍អន្តរជាតិទេ តែងតែលើកឡើងពីក្តីបារម្ភ ចំពោះបទឧក្រិដ្ឋជាសកលនេះ។ ហើយក្នុងនោះសហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប បានជំរុញ និងដាក់តឿនម្តងឱ្យម្តងទៀត ឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ទៅលើមេឧក្រឹដ្ឋជន ដែលអន្តរជាតិបានចង្អុលបង្ហាញចំៗឈ្មោះ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាក់មិនអើពើក្នុងការចាត់វិធានការទៅលើអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធឧក្រិដ្ឋកម្មទាំងនោះទេ ដោយសារតែអ្នកទាំងនោះសុទ្ធសឹងតែជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្នុងជួរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប់សាច់ឈាមមេដឹកនាំ។
យ៉ាងណា លោកថា ជំនួបរវាងភារធារីស្ថានទូតអាមេរិក ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជាកាលពីថ្ងៃម្សិលមិញ បន្ទាប់ពីនាយក FBI អាមេរិកមកកម្ពុជាកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ប្រហែលជាអាមេរិកបានរកឃើញនូវតម្រុយថ្មីបន្ថែមទៀត ទើបមន្ត្រីអាមេរិកមកដាស់តឿនកម្ពុជាជាថ្មី ហើយបើកម្ពុជានៅតែមិនអើពើចាត់វិធានការបង្រ្កាបបទឧក្រិដ្ឋទាំងនេះទេ ប្រហែលជាអាមេរិក នឹងចាត់វិធានការដោយខ្លួនឯង ដូចករណីអាមេរិកចាត់ការទៅលើមេដឹកនាំប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងមេដឹកនាំផ្តាច់ការផ្សេងទៀត។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា ថ្លែងថា៖ «ហើយនេះគឺជារឿងដែលប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋគេ ត្រូវបានខាតបង់លុយវាល់ពាន់លានទៅទៀត ចឹងចង់មិនចង់បញ្ហានេះ សហរដ្ឋអាមេរិកហាក់ដូចជារំលឹកហើយរំលឹកទៀត ហើយកម្ពុជាខ្លួនឯង អត់ចាត់វិធានការ ចឹងយើងមានការព្រួយបារម្ភថា ទៅខាងមុខ ខាងសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងមានវិធានការអ្វីបន្តទៀត អាចថាជាទៅដល់ដំណាក់កាលវិធានការក្តៅ នឹងចាត់វិធានការទៅលើអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ហ្នឹង អាចថាបើសិនជាចំមេដឹកនាំ ក៏អាចនឹងមានវិធានការលើមេដឹកនាំហ្នឹងដែរ»។
កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នាយកការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក លោក Kash Patel ក៏បានមកទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ក្នុងជំនួបជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នោះ លោក Kash Patel បានជំរុញឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បង្កើនការអនុវត្តច្បាប់ដើម្បីចាត់វិធានការលើ «មេខ្លោងឆបោកកម្រិតខ្ពស់» ម្ចាស់ទីតាំង និងមន្ត្រីដែលមានការពាក់ព័ន្ធ។
បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពីស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ជុំវិញជំនួបនោះ សហរដ្ឋអាមេរិកមិនត្រឹមតែចង់ឃើញការបង្ក្រាបលើប្រតិបត្តិករថ្នាក់ក្រោមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវមានការចាត់វិធានការច្បាប់ម៉ឺងម៉ាត់លើមេខ្លោងធំៗ និងអ្នកនៅពីក្រោយខ្នង។
អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន លោក ប៉ោ មករា យល់ថា ការដែលមន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិក មកជួបមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជំរុញម្តងហើយម្តងទៀត ឱ្យកម្ពុជាចាត់វិធានការដោះស្រាយបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនេះ អាចមកពីមានពលរដ្ឋអាមេរិកនៅបន្តរងគ្រោះច្រើនពីបទឧក្រិដ្ឋនេះ រួមទាំងពលរដ្ឋនៅថ្នាក់តំបន់ និងជាសកល។
មួយវិញទៀត លោកថា អាចពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកផ្ទាល់ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក ជាប្រទេសមហាអំណាចមួយ មិនអាចមើលរំលងបញ្ហាកង្វល់របស់ពិភពលោក ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញនេះទេ ទើបអាមេរិកតែងតែជួប និងសហការជាមួយមេដឹកនាំប្រទេស ដែលកំពុងកើតមានបញ្ហាបទឧក្រិដ្ឋនេះ ដើម្បីជំរុញឱ្យមានវិធានការបង្ក្រាបដោយប្រសិទ្ធភាព។
លោក ប៉ោ មករា បន្តថា៖ «វាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងថាតើរដ្ឋាភិបាលមានឆន្ទៈក្នុងការលុបបំបាត់បញ្ហាស្គេមនៅកម្ពុជាហ្នឹងកម្រិតណា គឺវាអាស្រ័យទៅលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផ្ទាល់ ចឹងបើសិនជាមានការលូកលាន់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ករណីដូចជាវេណេស៊ុយអេឡា ដែលចុះចាប់មេដឹកនាំប្រទេសខ្លួនឯងផ្ទាល់ចឹង ខ្ញុំគិតថា វាជារឿងមួយដែលរង្គោះរង្គើសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចឹងទេរដ្ឋាភិបាលគួរតែពិចារណាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាទាំងអស់នេះ ហើយមួយទៀតរដ្ឋាភិបាលគួរតែកំណត់ទិសដៅឱ្យច្បាស់ក្នុងលុបបំបាត់បញ្ហាស្គេមនេះ»។
កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្ម លោក កុក អាន សមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលជាមនុស្សជំនិតរបស់ លោក ហ៊ុន សែន ក្នុងរឿងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ រួមជាមួយនឹងបុគ្គល និងអង្គភាពចំនួន ២៨ផ្សេងទៀត នៅក្នុងបណ្តាញរបស់លោក។ ក្រៅពីនោះ អាមេរិក និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ក៏បានដាក់ទណ្ឌកម្ម និងចង្អុលឈ្មោះចំៗទៅ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងឧកញ៉ាគ្រាក់ៗមួយចំនួនផងដែរ ដូចជា លោក លី យ៉ុងផាត់ លោកទ្រី ភាព លោកហ៊ុន តូ ជាដើម ថាជាមេឧក្រិដ្ឋជន និងជាអ្នកគប់គិតធ្វើជាខ្នងបង្អែកក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនៅកម្ពុជា។
សម្រាប់ សាស្ត្រាចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា យល់ថា ការជំរុញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ឱ្យដៃគូរពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងកម្ពុជាបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញជាបន្តបន្ទាប់នេះ បង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់ និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសមហាអំណាចមួយនេះ ដែលចង់ឃើញមេឧក្រិដ្ឋជនដែលខ្លួនបានដាក់ក្នុងបញ្ជីខ្មៅ និងចង្អុលបង្ហាញ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោស។
លោកបន្តថា៖ «បើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើបាន ជាកិច្ចការមួយល្អ នៅក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីកម្ពុជា-សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក៏ជាកិច្ចការមួយលាងមុខមាត់កម្ពុជា ពីអំពើឆបោកស្គេមអនឡាញហ្នឹងដែរ[…] ក៏ប៉ុន្តែក៏វាមានផលលំបាកដែរ ពីព្រោះថ្នាក់ដឹកនាំឬក៏មេដឹកនាំ[ឧក្រិដ្ឋជន]ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកចង្អុលបង្ហាញមួយចំនួន ជាឥស្សរជននយោបាយ ហើយវាពាក់ព័ន្ធនៅក្នុង គេហៅថា អ្នកខ្លះមានឋានៈតួនាទីក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋមួយចំនួន ដូច្នេះប្រសិនបើកិច្ចការនេះធ្វើទៅតាមការចង្អុលបង្ហាញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ឬក៏រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដូចសម្តេចធិបតី សម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍ Bloomberg ថា សក់អ្នកណា ក្បាលអ្នកហ្នឹង ហើយធ្វើមែន វាអាចប៉ះពាល់ទៅលើបញ្ហាសម្អាត គេហៅថា ផ្ទៃក្នុងបក្សដែរ ព្រោះផ្ទៃក្នុងគណបក្សកាលណាមានឥស្សរជននយោបាយមានជំពាក់វាក់វិននៅក្នុងរឿងមិនល្អ ស្គេមអនឡាញ ហើយត្រូវអន្តរជាតិថ្កោលទោសហ្នឹង ក៏វាអាចរង្គោះរង្គើផ្ទៃក្នុងបក្សដែរ[…] តែវាមិនធ្ងន់ធ្ងរទេទស្សនៈខ្ញុំ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលមានឆន្ទៈពិតប្រាកដនៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ»។
យ៉ាងណា លោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា ហាក់មានសង្ឃឹមតិចតួច ដែលថារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាត់វិធានការទៅលើអ្នកពាក់ព័ន្ធស្គេមអនឡាញដែលសហគមន៍អន្តរជាតិបានចង្អុលចំឈ្មោះនោះ ព្រោះគិតមកដល់ពេលនេះ វាមានរយៈពេលរាប់ខែរាប់ឆ្នាំមកហើយ ហើយក៏មិនឃើញមានព័ត៌មានដែលថា ក្រសួងពាក់ព័ន្ធមានចំណាត់ការស៊ើបអង្កេត និងចាប់ខ្លួនអ្នកទាំងនោះឡើយ។
លោកថា៖ «បើសិនជាមិនកាត់ទោស ឬក៏មិននាំមកជំនុំជម្រះតាមប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ដែលជាគោលការណ៍ច្បាប់ទេ ហើយយើងប្រកាន់ថាជានីតិរដ្ឋហ្នឹង ថាតើកម្ពុជាយើងអាចប្រឈមបញ្ហាអ្វីមួយទៀត នៅអនាគតកាល នៅពេលដែលទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-សហរដ្ឋអាមេរិក ថាកំពុងមានពន្លកថានឹងឈានទៅរកភាពវិជ្ជមានហ្នឹង តើវាអាចមានការប្រែប្រួលឬក៏មានការប្រឈមគ្នាយ៉ាងម៉េចទៅថ្ងៃអនាគត បងប្អូនអ្នកស្តាប់អាចពិចារណាឃើញហើយកន្លែងហ្នឹង»។
របាយការណ៍ថ្មីរបស់ Amnesty International បង្ហាញថា ទោះបីរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាងថា បានជោគជ័យក្នុងការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញក៏ដោយ ក៏បទល្មើសនេះនៅតែបន្តមានទ្រង់ទ្រាយធំ។ គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ អង្គការនេះបានរកឃើញមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកចំនួន ៨៦ទីតាំង និងបានសម្ភាសជនរងគ្រោះ ៧៣នាក់ មកពី១៦ប្រទេស ដែលរៀបរាប់ពីការជួញដូរមនុស្ស ពលកម្មដោយបង្ខំ ទារុណកម្ម ការរំលោភផ្លូវភេទ និងការឃុំខ្លួនខុសច្បាប់។
របាយការណ៍ ក៏បង្ហាញការព្រួយបារម្ភថា ជនសង្ស័យជាមេខ្លោងមួយចំនួន ដែលត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិកកំណត់អត្តសញ្ញាណ មិនទាន់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ឬយកមកផ្ដន្ទាទោសនៅឡើយ ដូច្នេះ វាបង្កើតសំណួរធ្ងន់ធ្ងរអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការបង្ក្រាប និងការអនុវត្តតាមការប្ដេជ្ញារបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការលុបបំបាត់ឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញ៕
