ក្រុមប្រឆាំងអះអាងពីការទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន ក្នុងការចូលផ្តល់សក្ខីកម្មដល់តុលាការឧក្រិដ្ឋអន្តរជាតិ (ICC) នៅទីក្រុងឡាអេ ថ្មីៗនេះ ខណៈរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែបន្តប្រកាន់យកអភិក្រមស្ងាត់តែមិនស្ងៀម ក្នុងពេលដែលថៃនៅតែបន្តរុលចូលធ្វើរបងព្រំដែន រំលោភយកដីខ្មែរឥតឈប់ និងកំពុងសម្រុកសាងសង់សំណង់រឹងផ្សេងៗ នៅលើដីខ្មែរចំនួន ៧៦ទីតាំងក្តី។
លោកអ៊ុំ សំអាន ប្រធានស្ថាប័នកិច្ចការព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា បានចាត់ទុកការចូលទៅផ្តល់សក្ខីកម្មដល់រដ្ឋអាជ្ញាតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ ICC នៅទីក្រុងឡាអេកាលពីថ្ងៃទី២៤ខែសីហាថា ថាទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធមិនផ្តល់ការអត្ថាធិប្បាយលម្អិតឡើយ ដោយថ្លែងថា ជាកិច្ចការសម្ងាត់របស់តុលាការ។
លោកថា៖ «ដោយសារយើងប្រជុំគ្នាមិនបញ្ចេញព័ត៌មានទៅក្រៅនោះទេ អ៊ីចឹងខ្ញុំមិនអាចនិយាយបាននោះទេ ពីព្រោះវាជាកិច្ចការសម្ងាត់របស់តុលាការ យើងមិនអាចនិយាយចេញទៅក្រៅ វាអាចខូចប្រយោជន៍ធំដំណើរការក្តីនៅ ICC»។
យ៉ាងណាក្តី អ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែនពីបក្សប្រឆាំងរូបនេះ អះអាងថា ការចូលទៅជួបរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ ទៅតាមការកោះហៅ គឺទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន ដែលជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររងគ្រោះនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។
លោកថា៖ «យើងសង្ឃឹមថា ICC នឹងបើកការស៊ើបអង្កេត និងចោទប្រកាន់ និងទទួលបានលទ្ធផលល្អសម្រាប់ជនរងគ្រោះនៅប្រទេសកម្ពុជា។ ជាសរុបមក គឺថា យើងទទួលបានលទ្ធផលជាវិជ្ជមានគ្រាន់តែអាចជម្រាបបានប៉ុណ្ណឹង»។
បើតាមលោកអ៊ុំ សំអាន ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋអាជ្ញា ICC ក្រុមរបស់លោក បានដាក់ភស្តុតាងបន្ថែម មានដូចជា យោធាថៃទម្លាក់គ្រាប់បែកលើលំនៅដ្ឋានប្រជាពលរដ្ឋ និងប្រាសាទព្រះវិហារ លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដូចជាផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ទម្លាក់គ្រាប់បែកលើកាស៊ីណូសម្លាប់ជនស៊ីវិល និងថៃបានប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោម ខណៈគ្រាប់បែកចង្កោមត្រូវបានហាមឃាត់ដោយច្បាប់អន្តរជាតិ។ បន្ថែមពីនេះលោកក៏បានដាក់របាយការណ៍អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា លោក ថម អេនឌ្រូ ដែលនិយាយថា ជនភៀសសឹកកម្ពុជាជាង ២ម៉ឺននាក់ មិនទាន់អាចត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់ពួកគាត់វិញបាន ដោយសារតែផ្ទះរបស់ពួកគាត់ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយយោធាថៃ និងរបាយការណ៍អង្គការលីកាដូដែលបង្ហាញថា យោធាថៃបានបំផ្លិចបំផ្លាញផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែររាប់ពាន់នៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ជាដើម។
វីអូឌី មិនអាចទាក់ទងលោកប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីស្នើសុំធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើបញ្ហានេះបានទេនៅថ្ងៃទី២៥ខែសីហានេះ។
ប៉ុន្តែលោកបានថ្លែងក្នុងកម្មវិធីផ្សាយបន្តផ្ទាល់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានប្រកាន់យកអភិក្រមស្ងាត់តែមិនស្ងៀម ដោយចាត់ទុកកិច្ចការពារអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី និងប្រជាជន ជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុត និងប្រកាន់ជំហរដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយភាគីថៃ ដោយសន្តិវិធី តាមរយៈការចរចាការទូត និងការប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេភាគីដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា ដោយផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ នៅក្នុងដំណើរការនេះរដ្ឋាភិបាលបានប្រើប្រាស់មធ្យោបាយច្រើនយ៉ាង ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យលើទឹកដី ដែលកងកម្លាំងថៃកំពុងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់។
លោកថា៖ «ទី១ ការជំរុញឱ្យភាគីថៃគោរព និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានចែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសរួមចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ជាពិសេសចំណុចទី៣ ដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាថា កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីបទឈប់បាញ់នេះ មិនប៉ះពាល់ដល់ខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរឡើយ និងបានព្រមព្រៀងគ្នាប្រគល់តួនាទីឱ្យគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក JBC ដើម្បីវាស់វែងខណ្ឌសីមាព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរឱ្យបានឆាប់បំផុត ដោយផ្តល់អាទិភាពទៅលើទីតាំងដែលមានប្រជាពលរដ្ឋស៊ីវិលរស់នៅ»។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត បានលើកទឹកចិត្តលោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមការងារ ដែលបានទៅផ្តល់សក្ខីកម្ម នៅតុលាការអន្តរជាតិ ICC ថាជាចំណែកមួយនៃកិច្ចប្រឹងប្រែងដ៏ប្រពៃ នៅក្នុងស្មារតីការពារជាតិ និងបូរណភាពទឹកដីខ្មែរ។
លោកថា៖ «ក្រុមមួយនៃជនរងគ្រោះកម្ពុជា នឹងបានទៅរ៉ាយរ៉ាប់រាយការណ៍ប្រាប់តុលាការអន្តរជាតិថា ថៃជាអ្នកបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋភៀសសឹករាប់ម៉ឺននាក់ បាត់បង់ផ្ទះដីធ្លី។ ហើយយកគ្រាប់បែកមកទម្លាក់ក្នុងទឹកដីខ្មែរ ធ្វើឱ្យស្លាប់ពលរដ្ឋស៊ីវិលជាច្រើន ហើយនឹងមានភស្តុតាងជាច្រើនទៀតបញ្ជាក់ថា សៀមបង្កការឈ្លានពាន បង្កវិនាសសកម្មមកលើទឹកដីកម្ពុជា»។
សម្រាប់អ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែនរូបនេះ រឿងថៃឈ្លានពានកម្ពុជានេះ វាគួរណាស់តែរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត ជាអ្នកប្តឹង ពីព្រោះបើរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកប្តឹង រដ្ឋាភិបាលមានភស្តុតាង មានទឡ្ហីករណ៍រឹងមាំជាងក្រុមការងាររបស់លោកអ៊ុំ សំអាន ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលគឺជាអ្នកដឹកនាំប្រទេស ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់ ចំពោះជោគវាសនារបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
ទន្ទឹមនឹងការលើកទឹកចិត្តនិងគាំទ្រក្រុមលោកអ៊ុំ សំអាន ដែលហ៊ានចេញមុខដាក់ពាក្យប្តឹងថៃ លោកម៉ែន ណាត ក៏ចោទសួរផងដែរអំពីមូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែមិនទាន់ដាក់ពាក្យប្តឹងថៃនៅឡើយ។
លោកថា៖ «ក្នុងនាមយើងជាពលរដ្ឋខ្មែររងគ្រោះ មិនសុខចិត្តទៅនឹងអំពើឈ្លានពានរបស់ថៃ អ៊ីចឹងជនរងគ្រោះខ្មែរក៏មានសំឡេង ដើម្បីប្តឹងការបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានពីសំណាក់ថៃមកលើកម្ពុជាដែរ ប្តឹងមេដឹកនាំថៃ ប្តឹងមេយោធាថៃដែលបង្កសង្គ្រាម។ យ៉ាងហោចក៏មានទឹកចិត្តជាងរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន សែន លោកហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងស្អី ផ្លូវការទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិនៅឡើយទេ អាហ្នឹងហើយដែលយើងដាក់ការសង្ស័យថា ហេតុអ្វីបានរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងខ្សោយ រហូតគ្មានជំហររឹងមាំទប់ស្កាត់ថៃឈ្លានពាន»។
សម្រាប់លោកម៉ែន ណាត ដើម្បីទាមទារទឹកដីពីថៃមកវិញបាន រដ្ឋាភិបាលលោហ៊ុន ម៉ាណែតយ៉ាងហោចណាស់ត្រូវមានយន្តការចំនួន៤ ក្នុងនោះ ទី១គឺត្រូវដាក់កម្លាំងទប់ស្កាត់នៅលើដីជាក់ស្តែង ទី២ត្រូវដាក់សម្ពាធថៃជាអន្តរជាតិក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុត ទី៣ត្រូវតែប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិICC និង ICJ និងទី៤ត្រូវពង្រឹងការឯកភាពផ្ទៃក្នុងជាតិ ដោយដោះលែងអ្នកទោសមនសិការទាំងអស់ ដើម្បីធ្វើឱ្យកម្ពុជាខ្លាំង អាចឈានទៅធ្វើទំនើបកម្មវិស័យយោធាឱ្យរឹងមាំ៕
