ជិតមួយឆ្នាំនៃការជាប់ពន្ធនាគារទាំងខ្លួនមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុស ទីបំផុតពលរដ្ឋខ្មែរឥស្លាម លោក ស្លេះ ហ្វឺត បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅក្រសួងយុត្តិធម៌ ឱ្យបើកការស៊ើបអង្កេតទៅលើតុលាការខេត្តស្ទឺងត្រែង ក្រោយខ្លួនមានសេរីភាពវិញ។
យោងតាមលិខិតដាក់ទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា លោក ស្លេះ ហ្វឺត ស្នើសុំឱ្យមានការពិនិត្យអំពីភាពមិនប្រក្រតីទៅលើអតីតព្រះរាជអាជ្ញារងនៃអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តស្ទឹងត្រែង លោក ជា សុភ័ក្ក្រ ចៅក្រមសាលាដំបូងខេត្ត លោក ហូយ សេរីវឌ្ឍនពិសិដ្ឋ ព្រះរាជអាជ្ញា លោក កែវ សុធា រួមទាំងអ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងខេត្ត ដែលបានដោះស្រាយសំណុំរឿងលោក និងចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានមិនឈរលើមូលដ្ឋាននៃការពិត។
ក្នុងលិខិតដដែល បានចោទសួរចំនួន ៥ចំណុចថា ទី១. មុនចេញដីកាចាប់ខ្លួន តើតុលាការមានស្រាវជ្រាវសភាវជាតិនៃជនសង្ស័យឈ្មោះ ស្លេះ ហ្វឺត ឱ្យបានច្បាស់ថាជានរណាដែរទេ? ទី២. ពេលសមត្ថកិច្ចចុះអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួន តើសមត្ថកិច្ចបានពិនិត្យអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ឬឯកសារសម្គាល់អត្តសញ្ញាណផ្សេងទៀតរបស់លោក ស្លេះ ហ្វឺត ដែរឬទេ? ទី៣. ពេលសមត្ថកិច្ចធ្វើរបាយការណ៍បញ្ជូនលោក ស្លេះ ហ្វឺត មកអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តស្ទឹងត្រែង តើព្រះរាជអាជ្ញាបានត្រួតពិនិត្យឯកសារជាតិពិតដែលចាប់ខ្លួន (ស្លេះ ហ្វឺត) ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណដែនដែលមានឈ្មោះ ស្លេះ ហ្វឺត ដែលមានចែងក្នុងដីកាបង្កាប់ឱ្យចាប់ខ្លួនដែរឬទេ? ទី៤. ពេលអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តស្ទឹងត្រែង បញ្ជូនខ្លួនឈ្មោះ ស្លេះ ហ្វឺត ទៅសាលាដំបូងខេត្តស្ទឹងត្រែង តើចៅក្រមស៊ើបសួរមានផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណជនដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន (ស្លេះ ហ្វឺត) និងដីកាដែលបង្កាប់ឱ្យចាប់ខ្លួនដែរឬទេ? និង ទី៥. ហេតុអ្វីបានជាចៅក្រមដោះលែងអាសន្នជនដែលខុសអត្តសញ្ញាណ (ស្លេះ ហ្វឺត) ពីការបង្កាប់ឱ្យចាប់ខ្លួនឈ្មោះ ស្លេះ ហ្វឺត ដែលមានដីកាបង្កាប់ឱ្យចាប់ខ្លួនលេខ៖ ០៣៧ (ច)/២០២៤ ចុះថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ទៅវិញ?។
ចំណុចខុសប្រក្រតី គឺនៅត្រង់ថា លោកមានឈ្មោះ ស្លេះ ហ្វឺត អាយុ ៥៤ឆ្នាំ ប៉ុន្តែក្នុងដីកាបង្គាប់ចាប់ខ្លួន ជនល្មើសមានឈ្មោះថា ស្លេះ វ៉ើត អាយុ ៤៧ឆ្នាំ។ ជាងនេះទៅទៀត ទាំងឈ្មោះឪពុកម្ដាយ ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ កំណើត និងឈ្មោះប្រពន្ធ គឺខុសគ្នាទាំងអស់។
ការដាក់លិខិតនេះ គឺក្រោយពីលោក ស្លេះ ហ្វឺត ដែលជាពលរដ្ឋខ្មែរឥស្លាម រស់នៅសង្កាត់ស្រះឫស្សី បានចំណាយពេលជិតមួយឆ្នាំក្នុងពន្ធនាគារ ក្រោយត្រូវបានអធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុងស្ទឹងត្រែង ចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ តាមដីកាបង្គាប់របស់តុលាការ ក្រោមបទចោទ កាប់គាស់ រុករានដីព្រៃ ឆ្ការ ដុត និងឈូសឆាយដីព្រៃដើម្បីយកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ នៅឧទ្យានជាតិវើនសៃសៀមប៉ាង។
ថ្លែងនៅក្នុងវីដេអូឃ្លីបមួយក្រោយលោកមានសេរីភាពត្រឡប់មកផ្ទះវិញ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា បង្ហាញឱ្យឃើញពីសភាពលោក ស្លោះ ហ្វឺត ដែលមានកន្ទួលក្រហមដាសលើស្បែក ក្រោយរស់នៅក្នុងពន្ធនាគារជិតមួយឆ្នាំមកនេះ។ លោក ស្លេះ ហ្វឺត ថ្លែងទាំងក្ដុលក្ដួលថា លោកពុំដែលស្គាល់ផ្លូវទៅសៀមប៉ាងឡើយ កុំថាឡើយទៅកាប់រានព្រៃដល់ទីនោះ។ លោកបន្តថា ជីវភាពគ្រួសារលោកកំពុងដុនដាប ដោយទ្រព្យសម្បត្តិ ដូចជា ទូក ម៉ូតូ ឧបករណ៍នេសាទ គឺត្រូវបាត់បង់ដោយសារចោរលួចអំឡុងពេលលោកជាប់ពន្ធនាគារ។
លោក ស្លេះ ហ្វឺត និយាយថា៖ «រាល់ថ្ងៃនេះបានថាអត់មានអីទេ មានតែដើរសុំទានតែប៉ុណ្ណឹង សូមបងប្អូនជួយដោះស្រាយឱ្យខ្ញុំផង! ខ្ញុំពិបាកណាស់ គិតអត់ចេញទេ គេចាប់ខ្ញុំ! គេថាខ្ញុំឈ្មោះ ស្លេះ ហ្វឺត ទៅទន្ទ្រានដីព្រៃ។ ស្លេះ វ៉ើត សោះអ្នកបំពាន គេមកចោទខ្ញុំថាខ្ញុំបំពានដីព្រៃ! ឥឡូវគេថាខ្ញុំ គេចោទខ្ញុំថា ខ្ញុំទៅធ្វើដីនៅសៀមប៉ាងទៀត ហើយសៀមប៉ាងនោះ អត់ស្គាល់ផ្លូវទៅដែរបងប្អូន! អត់ស្គាល់ផ្លូវទៅហើយគេចោទខ្ញុំទៀត គេថាខ្ញុំទៅកាប់ដីសៀមប៉ាង! ព្រោះខ្ញុំនេះ គេយកឈ្មោះខ្ញុំទៅដាក់ក្នុងសៀវភៅនោះ ខ្ញុំសួរពូអ្នកចោទខ្ញុំនោះ “ម៉េចបានទាស់អីយកឈ្មោះខ្ញុំទៅដាក់?” គាត់ថា “អត់មានឈ្មោះអ្នកណាដាក់ មានតែឈ្មោះហែងហ្នឹងឯង អញយកទៅដាក់ហ្នឹង!”»។
ក្រៅពីប្ដឹងមន្ត្រីសាលាដំបូងខេត្ត លោក ស្លេះ ហ្វឺត បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងមួយទៀតទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ប្ដឹងនគរបាល ៤រូប រួមមាន លោក ទិត្យ សុវណ្ណនី តួនាទីស្នងការរងនគរបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង, លោក អ៊ិន សាង តួនាទីរងការិយាល័យនគរបាលព្រហ្មទណ្ឌកំរិតស្រាល, លោក ឈូក កុម៉ល់ តួនាទីអធិការនគរបាលក្រុងស្ទឹងត្រែង និងលោក ប៉ាង ឡុច តួនាទីអធិការរងនគរបាលក្រុងស្ទឹងត្រែង។
លោក ស្លេះ ហ្វឺត ឱ្យដឹងក្នុងពាក្យបណ្ដឹងនោះថា ក្នុងពេលចុះអនុវត្តដីកា អាជ្ញាធរទាំងនោះមិនស្ដាប់ និងនៅតែចាប់លោកយកទៅឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ន ទោះបីលោកបញ្ជាក់ប្រាប់ថា អត្តសញ្ញាណនោះពុំមែនជារបស់លោក ដោយលោកមានឈ្មោះ ស្លេះ ហ្វឺត មិនមែន ស្លេះ វ៉ើត។
ទីប្រឹក្សាច្បាប់មេធាវីអមរិន្ទ លោក សុខ សំអឿន ប្រាប់វីអូឌីតាមសារសំណេរថា ការចាប់ច្រឡំ ចោទច្រឡំ វាមិនមែនមានតិចនោះទេ គ្រាន់តែមានរឿងពិសេស ខ្លះជាក់ស្តែងពេក ពិបាកនឹងបដិសេធតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា រឿងចាប់ច្រឡំ ក៏មិនអាចបន្ទោសតែទៅលើចៅក្រមតែមួយមុខនោះទេ គឺកើតពីការសម្រេចចាប់ និងឃុំខ្លួនរបស់នគរបាល និងនីតិវិធីពិនិត្យច្រើនដំណាក់កាល។
លោកថា ព្រះរាជអាជ្ញា ជាអ្នកពិនិត្យមើលថាតើការចាប់ ឬឃាត់ខ្លួនរបស់នគរបាលត្រឹមត្រូវដែរទេ? ហើយចៅក្រមស៊ើបសួរ ត្រូវពិនិត្យមួយដំណាក់កាលថែមទៀត ថាតើការចាប់ និង ឃាត់ខ្លួនរបស់នគរបាលត្រឹមត្រូវដែរទេ។
លោកបន្ថែមថា ចៅក្រមជម្រះ ត្រូវតែហ៊ានសម្រេចលើកលែងការចោទប្រកាន់ កាលបើមិនមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ ដោយមិនត្រូវញញើត ឬខ្លាចព្រះរាជអាជ្ញា និងចៅក្រមស៊ើបសួរអន់ចិត្តនោះទេ។ គួរតែមានច្បាប់ចែងថា កាលបើការចាប់ខ្លួន ឃាត់ខ្លួនមិនត្រឹមត្រូវ ឬការគ្រាន់តែមានបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌពីនរណាម្នាក់ ជនត្រូវចោទ ត្រូវតែបានចៅក្រមស៊ើបសួរ សម្រេចឱ្យនៅក្រៅឃុំ បើទោះជាចៅក្រមស៊ើបសួរសម្រេចបើកការស៊ើបសួរក៏ដោយ។
ទន្ទឹមគ្នានេះ លោកថា នគរបាលត្រូវតែមានសិទ្ធិទម្លាក់ការចោទប្រកាន់ និង ដោះលែងជនសង្ស័យឱ្យមានសេរីភាពវិញ បើទោះជានគរបាលសម្រេចធ្វើបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌចោទជនសង្ស័យទៅតុលាការក៏ដោយ។ ចំណែកព្រះរាជអាជ្ញា ក៏មានសិទ្ធិសម្រេចឱ្យជនសង្ស័យនៅក្រៅឃុំដែរ បើទោះជារឿងក្តីត្រូវបញ្ជូនទៅតុលាការក៏ដោយ។
យ៉ាងណា លោកយល់ថា រដ្ឋត្រូវតែសងជាសំណងដល់ជនដែលត្រូវតុលាការចាប់ខ្លួន ឬ ចោទប្រកាន់ខុស។ ប៉ុន្តែ លោកក៏នៅតែបារម្ភ តុលាការជាន់ខ្ពស់ប្រឹងដាក់ទោសជនជាប់ចោទទាំងបំពាន ដើម្បីបិទបាំងការធ្វើខុសរបស់ថ្នាក់ក្រោម ឬក៏ខ្លាចចិត្តរដ្ឋាភិបាល។
ពាក់ព័ន្ធករណីនេះ សាលាដំបូងខេត្តស្ទឹងត្រែង នៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា បានចេញលិខិតបំភ្លឺ និងច្រានចោលការចោទប្រកាន់ដែលថាតុលាការចាប់ និងឃុំខ្លួនច្រឡំមនុស្ស។ យ៉ាងណាក្នុងលិខិតនោះ បានសរសេរឈ្មោះ ស្លេះ វ៉ើត ពោលគឺនៅតែមិនមែនឈ្មោះ ស្លេះ ហ្វឺត នោះឡើយ។
ជុំវិញករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ឯម ច័ន្ទមករា ប្រាប់វីអូឌីថា ជនរងគ្រោះអាចទាមទារសំណងរដ្ឋប្បវេណីបានក្នុងករណីនេះ។ យ៉ាងណា លោកថា ផ្អែកលើរបាយការណ៍ពីសាលាដំបូងខេត្តស្ទឹងត្រែង លោក ស្លេះ ហ្វឺត មិនដែលបដិសេធមិនទទួលស្គាល់អត្តសញ្ញាណនៅចំពោះមុខតុលាការឡើយ។
លោក ឯម ច័ន្ទមករា គូសបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើការស៊ើបអង្កេតរកឃើញកំហុស នោះមន្ត្រីតុលាការនឹងប្រឈមនឹងការរងទណ្ឌកម្មវិន័យចំនួន៣ ផ្អែកលើទំហំនៃកំហុស ដោយកំហុសទី១ កើតចេញពីអចេតនា គឺត្រូវរងការស្ដីបន្ទោសដោយផ្ទាល់ និងជាសាធារណៈ ទី២ កំហុសកើតចេញពីកំហុសវិជ្ជាជីវៈធ្ងន់ធ្ងរធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិពលរដ្ឋ គឺត្រូវរងការផ្លាស់ប្ដូរមុខតំណែង ទម្លាក់ឋានន្តរសក្តិ និងទី៣ កំហុសវិជ្ជាជីវៈ និងក្រមសីលធម៌ធ្ងន់ធ្ងរ គឺត្រូវដាក់ឱ្យចូលនិវត្តន៍ដោយបង្ខំ ឬដកចេញពីក្របខ័ណ្ឌអង្គចៅក្រម។ បន្ថែមលើនេះ លោកថា ក្រសួងយុត្តិធម៌មានតួនាទីត្រឹមការស៊ើបអង្កេត និងបញ្ជូនលទ្ធផលទៅកាន់ឧត្ដមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រមដែលជាស្ថាប័នមានអំណាចក្នុងការសម្រេច។
លោក ឯម ច័ន្ទមករា ថ្លែងថា៖ «ព្រោះតាមនីតិវិធី របាយការណ៍អង្កេតដែលឃើញកំហុស និងបណ្តឹងនេះ គឺឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម ជាពិសេសគឺក្រុមប្រឹក្សាវិន័យហ្នឹងតែម្តង ដែលជាស្ថាប័នតែមួយដែលមានសមត្ថកិច្ចស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក្នុងការកោះហៅមន្ត្រីនោះចូលមកបំភ្លឺ ស្តាប់ការការពារខ្លួន ហើយនិងសម្រេចទណ្ឌកម្មវិន័យណាមួយ»។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌រូបនេះ បញ្ជាក់ថា គ្រប់ករណីទាំងអស់ចាំបាច់ត្រូវឆ្លងកាត់ការអង្កេតស្រាវជ្រាវយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដោយយន្តការមានសមត្ថកិច្ច ក្នុងការពិនិត្យមើលភាពត្រឹមត្រូវ ឬភាពមិនប្រក្រតីនៃការអនុវត្តនីតិវិធីរបស់ចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា។ ឯរាល់ពាក្យបណ្តឹង ឬពាក្យសុំអន្តរាគមន៍ទាំងនោះ តែងទទួលបាននូវការពិនិត្យ និងចាត់ការទៅតាមនីតិវិធីរដ្ឋបាលប្រកបដោយការយកចិត្តទុកដាក់ ដោយក្រសួងយុត្តិធម៌ តែងធ្វើការឆ្លើយតប និងដោះស្រាយក្នុងក្របខណ្ឌសមត្ថកិច្ចតាមច្បាប់របស់ក្រសួង បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យ និងសិក្សាស្រាវជ្រាវយ៉ាងហ្មត់ចត់ពីសំណាក់មន្ត្រីជំនាញ។
ទាក់ទិនរឿងនេះ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ លោក ស៊ឹង សែនករុណា មានប្រសាសន៍ថា ជនរងគ្រោះត្រូវទទួលបានសំណងរដ្ឋប្បវេណី ប៉ះប៉ូវទៅលើការប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយស ការរងទុក្ខលំបាកក្នុងពន្ធនាគារ និងការខាតបង់ពេលវេលា។ លោកបន្តថា ក្រសួងយុត្តិធម៌ និងឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម ត្រូវពិនិត្យឱ្យបានហ្មត់ចត់លើករណីនេះ និងធានាមិនឱ្យកើតឡើងម្ដងទៀត ព្រោះវាជាការរំលោភទៅលើសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិទទួលបាននូវសិទ្ធិសេរីភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរផងដែរ។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា ថ្លែងថា៖ «អ៊ីចឹងយើងអត់ចង់ឃើញករណីរបៀបហ្នឹងចេះតែកើតបន្តកើតមាននៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាទេ! ការដែលមិនអាចបន្តកើតមានបាន វាលុះត្រាតែបុគ្គលដែលអនុវត្តច្បាប់ទាំងអស់ ត្រូវប្រកាន់នូវភាពយុត្តិធម៌ ស្មោះត្រង់ គុណធម៌»៕
