ក្នុងទិវាសិទ្ធិលំនៅឋានពិភពលោក នាថ្ងៃអាទិត្យនេះ សហគមន៍កោះមាស ក្នុងខេត្តកណ្តាល បានបន្តផ្ញើសារជាថ្មីម្តងទៀត ឱ្យរដ្ឋាភិបាលផ្តល់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីស្របច្បាប់ជូនពួកគេ ក្រោមហេតុផលថា ដើម្បីបំបាត់ភាពភ័យខ្លាចពីការបណ្តេញចេញទាំងបង្ខំពីសំណាក់អាជ្ញាធរ។
ក្តីបារម្ភរបស់សហគមន៍ដែលពួកគេចេះតែបន្តផ្ញើសារទាមទារប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីនេះ គឺកើតឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលសម័យលោក ហ៊ុន សែន ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បានកាត់កោះនេះឱ្យទៅក្រុមហ៊ុនឧកញ៉ា ឃុន សៀ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍រយៈពេលជាង ៥០ ឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុនបានផ្តល់សំណងឱ្យអ្នកភូមិ ១៦៨ គ្រួសារ ដែលបានរស់នៅ និងអាស្រ័យផលលើកោះនេះ (អ្នកខ្លះជិត ៥០ ឆ្នាំ) ត្រឹម ៨ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ ខណៈដីនៅជុំវិញកោះនេះ ត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋអះអាងថា មានតម្លៃចន្លោះពី ១៥០ ដុល្លារ ទៅ ១៧០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេមិនអាចទទួលយកសំណង ដែលផ្តល់ដោយក្រុមហ៊ុន ឃុន សៀ នេះបានឡើយ។
នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពី លោក គង់ ថាវី អាយុ ៥១ ឆ្នាំ ដែលបានរស់នៅលើដីកោះមាសជិត ៤០ ឆ្នាំ។
លោកថា៖ «ខ្ញុំព្រួយបារម្ភជាងគេហ្នឹង គឺដោយសារមានក្រុមហ៊ុន និងអាជ្ញាធរ គាត់ចេញមុខថាតាមពិតឱ្យប្រជាជនហ្នឹង ៨ ដុល្លារ។ តែពួកខ្ញុំមិនព្រមទេ ព្រោះ ៨ ដុល្លារហ្នឹង វាអត់សាកសមចំពោះពួកខ្ញុំទេ ព្រោះដីគេជុំវិញកោះមាសខ្ញុំហ្នឹង គឺមួយការ៉េចាប់ពី ១៥០ ទៅ ១៧០។ អញ្ចឹងមកឱ្យខ្ញុំ ៨ ដុល្លារ គឺខ្ញុំមិនអាចទទួលយកបានទេ បាទ»។
តម្លៃខុសគ្នាជាង ២០ ដងនេះ ធ្វើឱ្យប្រជាសហគមន៍លើកយកមកធ្វើជាសំអាងថា ពួកគាត់មិនព្រមទទួលសំណងដែលផ្តល់ដោយក្រុមហ៊ុន ឃុន សៀ ជាដាច់ខាត ដើម្បីជាថ្នូរឱ្យពួកគាត់យល់ព្រមចាកចេញទៅរស់នៅទីតាំងថ្មី ដោយលើកឡើងថា តម្លៃនេះមិនអាចយកទៅទិញដីលំនៅឋាន និងដីអាស្រ័យផលនៅកន្លែងផ្សេងសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតបានឡើយ។
បើតាមអ្នកភូមិ ពួកគាត់ខ្លះបានមកអាស្រ័យផល និងរស់នៅលើទឹកដីកោះមាសនេះ តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ពោលគឺជិត ៥០ ឆ្នាំមកហើយ ដោយមានទាំងប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិ (ហៅថាប័ណ្ណស្លាបមាន់) ក៏ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែប្រឈមនឹងការបណ្តេញចេញ ខណៈអាជ្ញាធរបានចុះមកវាស់វែងដីនៅតំបន់នេះអំឡុងឆ្នាំ២០២០ ដោយប្រាប់ថា ដើម្បីធ្វើប្លង់កម្មសិទ្ធិ ឬប្លង់រឹងឱ្យពួកគេ ប៉ុន្តែការសន្យានោះនៅតែបន្តជាប់គាំងរហូតមកដល់ពេលនេះ។
បុរសវ័យចំណាស់ លោក ជុំ សំអឿន អះអាងប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរថា ក្នុងពិធីប្រារព្ធទិវាសិទ្ធិលំនៅឋានពិភពលោកនេះ សហគមន៍កោះមាស បាននាំគ្នាដើរហែក្បួនចេញពីផ្ទះរៀងៗ ខ្លួន ដោយដៃកាន់បដា និងស្រែកតាមឧបករណ៍បំពងសំឡេង សំដៅទៅកាន់ខ្ទមអ្នកតា ដើម្បីធ្វើពិធីបន់ស្រន់ដល់វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ ក្នុងន័យផ្ញើសារទៅកាន់រដ្ឋាភិបាល ឱ្យជួយផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់អ្នកភូមិដែលបានរស់នៅលើកោះនេះ រាប់ទសវត្សរ៍មកហើយ តាមរយៈការពន្លឿនផ្តល់ប្លង់កម្មសិទ្ធិឱ្យពួកគេ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបណ្តេញចេញទាំងបង្ខំពីអ្នកមានអំណាច។
លោកថា៖ «យើងគ្រាន់តែមិនទាន់បានប្លង់រឹងទេ ប៉ុន្តែប្លង់ស្លាបមាន់យើងមានហើយ អញ្ចឹងហាក់ដូចជាមានការគំរាមកំហែង ដោយសារមួយរយៈកន្លងមក ក្រុមហ៊ុន ឃុន សៀ បានធ្វើប្លង់គ្របយកដីពួកយើងខ្ញុំ។ អញ្ចឹងយើងខ្ញុំទាមទារថ្ងៃនេះ ដើម្បីឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលពិចារណារកយុត្តិធម៌ ដើម្បីឱ្យខ្ញុំបានប្លង់កម្មសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំពេញលេញ កុំឱ្យខ្ញុំមានការព្រួយបារម្ភ»។
លើសពីនេះ ស្ត្រីចំណាស់ម្នាក់ទៀតដែលបានចូលរួមដើរហែក្បួនក្នុងទិវាសិទ្ធិលំនៅឋានពិភពលោក នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះដែរ បានបង្ហាញការភ័យខ្លាចពីវិធានការបណ្តេញចេញពីលំនៅឋាន ដោយអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនការផ្តល់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិជូនអ្នកភូមិកោះមាសឱ្យបានឆាប់។
អ្នកស្រីថា៖ «ការលើកបដានេះ ដើម្បីចង់ទៅដល់សម្តេច សុំឱ្យលោកជួយដោះស្រាយពួកខ្ញុំនៅលើដីកោះហ្នឹងណា»។
វីអូឌី មិនអាចស្វែងរកការពន្យល់ពីអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បានទេគិតត្រឹមថ្ងៃអាទិត្យនេះ។
ប៉ុន្តែបើយោងតាមលិខិតមួយច្បាប់របស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ចុះថ្ងៃទី ២៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៣ រដ្ឋាភិបាលបានអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុន ឃុន សៀ អ៊ីមផត អិចផត ទិញផ្តាច់ទីតាំងដីកោះមាសទំហំជាង ៣៤០ ហិកតា (៣៤០ ហិកតា ៣៨ អា ០៤ សង់ទីអា) ស្ថិតនៅភូមិជ្រោយអំពិល១ សង្កាត់ក្បាលកោះ ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ និងនៅភូមិកោះប្រាក់ ឃុំភូមិធំ ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល ក្នុងតម្លៃជាង ១០ លានដុល្លារ (១០ ២១១ ៤១២ ដុល្លារ) ជាថ្នូរក្នុងការកសាងសមិទ្ធផលជូនរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងរដ្ឋបាលខេត្តកណ្តាល។ ហើយក្រុមហ៊ុនត្រូវធ្វើការដោះស្រាយគោលនយោបាយ ជូនប្រជាពលរដ្ឋកាន់កាប់អាស្រ័យផលនៅលើទីតាំងដីកោះមាសក្នុងតម្លៃចាប់ពី ៥ ទៅ ៨ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។
ចាប់ពីពេលនោះមក សហគមន៍កោះមាស ១៦៨ គ្រួសារ តែងតែចេញតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីស្វែងរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីថ្នាក់ដឹកនាំ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធឱ្យជួយទប់ស្កាត់ការបណ្តេញចេញ។
ពួកគេបានចំណាយពេល និងថវិកា ដើម្បីធ្វើដំណើរឡើងទៅដាក់លិខិតនៅរដ្ឋបាលខេត្តកណ្តាល រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា ក្រសួងរៀបចំដែនដី ខុទ្ទកាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី រួមទាំងដាក់លិខិតរកអន្តរាគមន៍ផ្ទាល់ពីលោក ហ៊ុន សែន នៅក្រុងតាខ្មៅយ៉ាងតិច ២ ដង ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ។ ប៉ុន្តែពួកគេថា មកដល់ពេលនេះ គ្មានចម្លើយជាវិជ្ជមានដើម្បីរំលត់ការភ័យខ្លាចពីវិធានការបណ្តេញចេញនេះឡើយ៕
