អាមេរិក​​រក​​ឃើញ​​ថា កម្ពុជា​​មិន​​បាន​​លុប​បំបាត់​​ការ​​ជួញ​ដូរ​​មនុស្ស​​ទេ និង​​មាន​​មន្ត្រី​​កាង​​ពី​ក្រោយ

ការ​​ជួញ​ដូរ​​មនុស្ស និង​​ការ​​បង្ខំ​​មនុស្ស​​ឱ្យ​​ធ្វើកា​រ​​ក្នុង​​មជ្ឈ​មណ្ឌល​​ឆបោក​​តាម​​អន​ឡាញ​​នៅ​​កម្ពុជា បន្ត​​ជា​​បញ្ហា​​ដែល​​អាមេរិក​​ទាម​ទារ​​ឱ្យ​​រដ្ឋាភិ​បាល​​​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ស៊ើប​អង្កេត​​យ៉ាង​​ម៉ឺង​ម៉ាត់​។

​របាយ​ការណ៍​​ស្តីពី​​ការ​​ជួញ​ដូរ​​មនុស្ស​​របស់​​ក្រសួង​​ការ​បរទេស​​សហរដ្ឋ​អាមេ​រិក ឆ្នាំ​​២០២៦ ចេញ​ផ្សាយ​​នៅ​​ថ្ងៃ​ទី​​៩ ខែ​តុលា បាន​​​លើក​ឡើង​​ថា កម្ពុជា​​មិន​​ទាន់​​បាន​​លុប​បំបាត់​​ការ​​ជួញ​ដូរ​​មនុស្ស​​ទេ ទោះ​​ក្នុង​​កម្រិត​​ស្តង់​ដារ​​ទាប​​​យ៉ាង​ណា​​ក្តី​។

របាយ​ការ​ណ៍​​ក៏​​បង្ហាញ​​ថា មាន​​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​មួយ​ចំនួន​ជា​​អ្នក​កាង​ពីក្រោយ​​មជ្ឈមណ្ឌល​ឆបោក​អនឡាញ ដែល​​ជា​កន្លែង​ជួញដូរ និង​បង្ខំ​មនុស្ស​​ធ្វើការ​ថែមទៀត​។ របាយការណ៍​នេះ ​ក៏​សង្កត់ធ្ងន់​លើ​ការ​ទទួលខុសត្រូវ​​របស់​រដ្ឋាភិ​បាល​​កម្ពុជា ដែល​មិន​បាន​ចាត់​វិធានការ​ផ្លូវច្បាប់​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ប្រឆាំង​នឹង​អ្នក​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​​ការពារ​ពលរដ្ឋ​​រងគ្រោះ​ឡើយ​។

របាយការណ៍​នេះ​ បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រភព​សំខាន់​មួយ​ ​សម្រាប់​ពិនិត្យ​មើល​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​ការ​កេងប្រវ័ញ្ច​​កម្លាំង​​ពលកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​។ យ៉ាងណា ការ​រក​ឃើញ​ជាក់លាក់​នៃ​របាយការណ៍​ឆ្នាំ​២០២៦ ត្រូវ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​​ពី​អត្ថបទ​ដើម​មុន​នឹង​​ដកស្រង់​ជា​តួលេខ​ផ្លូវការ​។

ក្នុង​នោះ វិធី​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធភាព គឺ​ការ​ជ្រើសរើស​មនុស្ស​តាមរយៈ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ការងារ​ដែល​មាន​ប្រាក់ខែ​​ខ្ពស់ ប៉ុន្តែ​​ក្រោយមក​ត្រូវ​បាន​បង្ខាំង ធ្វើបាប គំរាមកំហែង ឬ​បង្ខំ​ឱ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​ឆបោក​តាម​អន​​ឡាញ​។ ដូច្នេះ ជនរងគ្រោះ​មួយ​ចំនួន ​អាច​ត្រូវបាន​បង្ខំ​ឱ្យ​ធ្វើការ​ក្នុង​មជ្ឈមណ្ឌល​ឆបោក ខណៈ​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​​ប្រឈម​នឹង​ការ​​ដក​ហូត​លិខិតឆ្លងដែន បំណុល និង​ការ​គំរាមកំហែង ប្រសិនបើ​ព្យាយាម​រត់គេច​ខ្លួន​។

អាមេរិក ​ក៏​យោង​របាយការណ៍​ស៊ើបអង្កេត​របស់​​អង្គការ​លើកលែងទោស​អន្តរជាតិ (Amnesty International) ដែល​ចេញផ្សាយ​នៅ​ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០២៦ តាមរយៈ​ការ​សម្ភាសន៍​អ្នក​រួចផុត​ពី​មជ្ឈ​មណ្ឌល​​ឆបោក​​ចំនួន ៧៣​​​នាក់ មក​ពី​​​ប្រទេស​ចំនួន ១៦ រួម​មាន បង់ក្លាដែស ប្រេស៊ីល ចិន កូឡុំប៊ី អេក្វាឌ័រ ឥណ្ឌូនេស៊ី កេនយ៉ា ជាដើម​។ ក្នុង​ចំណោម​​ពួក​គេ មិន​ត្រូវបាន​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​គាំទ្រ និង​ទទួលស្គាល់​ថា​ជា​​ជនរងគ្រោះ​នៃ​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​ឡើយ ទោះបី​អង្គ​ការ​​វាយ​តម្លៃ​​ថា ករណី​របស់​ពួកគេ​មាន​លក្ខណៈ​ស្រប​​នឹង​​និយម​ន័យ​អន្តរជាតិ​នៃ​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​ក៏ដោយ​។

របាយការណ៍​របស់​អាមេរិក ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០២៥ ក៏​បាន​រក​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណាត់ថ្នាក់​ទាប ដែល​មិន​​ទាន់​បំពេញ​​តាម​ស្តង់ដារ​អប្បបរមា​ក្នុង​ការ​លុបបំបាត់​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស ហើយ​មិន​បាន​បង្ហាញ​ការ​ខិត​ខំ​​ប្រឹង​ប្រែង​​គ្រប់​គ្រាន់​​ថែម​ទៀត​។

ត្រង់​ចំណុច​នេះ វា​បង្កើត​ជា​សំណួរ​ថា តើ​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​បាន​ចាត់​វិធានការ​ដល់​កម្រិត​ណា ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​មេខ្លោង ស៊ើបអង្កេត​អ្នក​ដែល​អាច​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ និង​នាំ​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​មក​ទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់?។

ជុំវិញ​ការ​រក​ឃើញ​នេះ មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​នៅ​ថ្ងៃទី​៩ ខែ​​តុលា មិន​បាន​ឆ្លើយ​ចំ​សំណួរ​ជុំវិញ​វិធានការ​ជាក់​ស្តែង ដើម្បី​​​ស៊ើប​អង្កេត និង​ផ្តន្ទាទោស​​អ្នក​នៅ​ពីក្រោយ​​បណ្តាញ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ទាំងនេះ រួម​ទាំង​មន្ត្រី​ដែល​អាច​​ពាក់ព័ន្ធ​នោះ​ទេ​។

អ្នកនាំពាក្យ​រង​ក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ទូច សុឃៈ ថ្លែង​​ថា ករណី​នេះ​ជា​បទល្មើស​សកល ហើយ​កម្ពុជា​នៅ​បន្ត​​​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្តិ​ការ​​​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​បណ្តា​ប្រទេស​ជាច្រើន​​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន តំបន់​អាស៊ី និង​​ពិភព​លោក​។ លើស​ពី​នេះ លោក​បែរ​ជា​រៀបរាប់​ពី​ការ​ចុះ MoU មួយ​ជាមួយ​ចក្រភពអង់គ្លេស​ជាដើម ក្នុង​ការ​សហការ​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ទាំងនោះ​។ ប៉ុន្តែ លោក​មិន​ពន្យល់​ឱ្យ​បាន​ស៊ីជម្រៅ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង បង្ក្រាប និង​បោសសម្អាត​បទល្មើស​នោះ​ទេ ដោយ​គ្រាន់តែ​និយាយ​ថា មិន​ធ្វើ​តាម​អារម្មណ៍ និង​ចរិត​នយោបាយ​ឡើយ​។

​លោក ទូច សុឃៈ ថ្លែងថា៖ «យើងផ្អែកទៅ​លើគោលការណ៍អធិប​តេយ្យភា​ពរ​ដ្ឋ គោរព​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​តាម​​​ស្មារតី​នៃ​ធម្ម​នុញ្ញ​អង្គកា​រ​សហ​ប្រជា​ជាតិ ពីព្រោះ​យើង​គឺជា​​សមាជិ​ក​នៃអ​ង្គ​ការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ ហើយ​យើង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​អង្គ​ហេតុ​ជាក់​ស្តែង បាទ ទៅលើ​អ​ង្គ​ច្បាប់ និង​ទៅលើ​ភ​ស្តុតា​ង​នៅ​ក្នុង​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​បុគ្គល​ណា​មួយ ក្រុម​ហ៊ុន​ណា​មួយ ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ទៅ​លើ​បុគ្គល​ណា​មួយ ក្រុម​ហ៊ុន​ណា​មួយ ដោយ​យើង​មិន​ចេះតែ​​ធ្វើ​ទៅ​តាម​តែ​អារម្មណ៍ ឬ​ក៏​ធ្វើ​ទៅ​​តាម​​តែ​ចរិត​នយោ​បាយ​នោះ​ឡើយ បាទ! ពីព្រោះ​វា​គឺ​ជា​រឿង​បច្ចេក​ទេស គឺ​ជា​រឿ​ងជំនាញ និង​ជា​រឿង​ច្បាប់​ដែល​​ប៉ះ​​ពាល់​​ដល់​បុគ្គល»។

ចំណែក ​អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជឿនលឿន លោក ប៉ោ មករា យល់​ថា ការ​បង្ក្រាប​ឆបោក​អន​ឡាញ និង​​​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា ត្រូវ​ឈាន​ដល់​មេខ្លោង​ធំៗ និង​អ្នក​ដែល​អាច​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ មិនមែន​ផ្តោត​តែ​លើ​អ្នក​​ធ្វើការ​កម្រិត​ក្រោម ដែល​ខ្លះ​អាច​ជា​ជនរងគ្រោះ​នោះ​ទេ​។ លោក​មើល​ឃើញ​ថា បក្ខពួក​​និយម អំពើពុករលួយ និង​​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​មិន​ស្មើភាព អាច​ជា​ឧបសគ្គ​ដល់​ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​។ ដូច្នេះ កម្ពុជា​ត្រូវការ​ឆន្ទៈ​ពិតប្រាកដ​ក្នុង​​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ និង​ការ​កែទម្រង់ ដើម្បី​ការពារ​ជនរងគ្រោះ ស្តារ​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ប្រទេស និង​ពង្រឹង​ទំនុកចិត្ត​ពី​សាធារណ​ជន និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​។

​លោក ប៉ោ មករា ថ្លែងថា៖ «រឿងទាំងអស់នេះត្រូវការឆន្ទៈពិតប្រាកដ ត្រូវការគេ​ហៅ​ថាភា​ព​ច្បាស់​លាស់​ក្នុង​ការ​កែ​ប្រែ ក្នុង​ការ​លាង​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​របស់​កម្ពុជា​ឡើង​វិញ​ណា។ អញ្ចឹង​ខ្ញុំ​គិត​ថា ប្រើ​ប្រាស់​យន្ត​ការ​ចាស់​ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ការ​តម្កល់​ឆន្ទៈ​​ខ្ពស់ និង​តម្កល់​ឆន្ទៈ​ថ្មី​មួយ​ ដែល​ធានា​ទៅ​ដល់​ប្រសិទ្ធ​ភាព​នៃ​កិច្ច​ការ​ងារ​ហ្នឹង​ណា! អញ្ចឹង សរុ​ប​ជា​រួម​មក អ្វី​ដែល​​យើង​​បារម្ភ​ហ្នឹង គឺ​វា​ពាក់​ព័ន្ធ​ទៅនឹ​ង​បញ្ហា​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ផ្ទាល់​របស់​កម្ពុជា​តែ​​ម្តង​ណា»។

ស្រប​​នឹង​ការ​យល់​ឃើញ​នេះ ប្រធាន​អង្គការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា យល់​​ថា ករណី​នេះ​មិនមែន​ថ្មី​ទេ ព្រោះ​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ជា​បន្តបន្ទាប់ មុន​ការ​ចេញ​របាយការណ៍ ដោយ​ទទូច​ឱ្យ​មាន​ការ​ស៊ើបអង្កេត និង​ចាត់​វិធានការ​លើ​មេខ្លោង និង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​បណ្តាញ​ឆបោក​អនឡាញ​ ក្នុង​នោះ អាមេរិក​បាន​ធ្វើ​សិក្ខាសាលា​ជាមួយ Interpol រវាង FBI ជាមួយ​​នឹង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​នានា​។

លោក​បន្ត​ថា របាយការណ៍​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ការ​អំពាវនាវ​ជា​បន្តបន្ទាប់​ពី​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ គឺ​ជា​សញ្ញា​​បង្ហាញ​​ពី​ក្តី​បារម្ភ​ចំពោះ​បញ្ហា​ឆបោក​អនឡាញ និង​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ ដូច្នេះ​​កម្ពុជា​គួរ​​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ក្នុង​​ការ​​សហការ​​ជាមួយ​​ដៃគូ​​អន្តរជាតិ ដោយ​ចាត់​វិធានការ​ជាក់ស្តែង​លើ​មេខ្លោង និង​អ្នក​ពាក់​ព័ន្ធ​​ក្នុង​​បណ្តាញ​​ឆបោក ព្រមទាំង​គោរព​សិទ្ធិ និង​សេរីភាព​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​។

​លោក ស៊ឹង សែនករុណា ថ្លែងថា៖ «ការចេញរបាយការណ៍នេះ ខ្ញុំមើលឃើញថា បញ្ហា​ត្រង់​កម្ពុជា គឺ​មិន​ចេះ​ទទួ​ល​យក​​អ្វី​ដែល​ជា​របាយ​ការណ៍​រក​ឃើញ ហើយ​ធ្វើ​កិច្ច​សហការ​ដោយ​ចាត់​វិធាន​ការ មិន​មែន​គ្រាន់​តែ​សហការ​តែ​រូប​ភាព​​ទេ! ដូច​ថា​ផ្តល់​ឱកាស​ឱ្យ FBI ចូ​ល​ទៅ​ធ្វើ​កិច្ច​ការ​ងារ​ហ្នឹង​មែន ប៉ុន្តែ​សិទ្ធិ​អំណាច​នៃ​ការ​ចាត់​វិធាន​ការ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ហ្នឹង គឺ​សមត្ថ​កិច្ច​របស់​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា ឬ​ក៏​​ស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ន្ធ​របស់​កម្ពុជា​ហ្នឹង​ឯង។ ប៉ុន្តែ​​អ្វី​​ដែល​ជា​ការ​ផ្តល់​អនុសា​សន៍​កន្លង​មក តាម​ការ​ទំនាក់​ទំនង​ផ្សេងៗ​ក្តី​ របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ហ្នឹង គឺ​បែក​ជា​អត់​​មាន​​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់! ហើយឥ​ឡូវ​នេះ គឺ​គេ​ចេញ​របាយ​ការណ៍​ជា​លក្ខណៈ​រដ្ឋាភិ​បាល​របស់​ប្រទេស​គេ ហើយ​វា​មាន​​តម្លៃ​ជា​លក្ខណៈ​អន្ត​រ​ជាតិ​ទៅ​ទៀត»។

អ្នក​ឃ្លាំមើល​រូប​នេះ ​បាន​បន្ត​ទទូច​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គួរ​ទទួល​យក​ការ​រក​ឃើញ និង​ក្តី​បារម្ភ​​ក្នុង​របាយ​ការណ៍​​នេះ ហើយ​​ចាត់​វិធានការ​ជាក់ស្តែង ដើម្បី​ស៊ើបអង្កេត និង​នាំ​អ្នក​ទទួលខុសត្រូវ​មក​កាត់​ទោស ព្រមទាំង​​បន្ត​កិច្ចសហការ​ជាមួយ​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ ដោយ​ផ្តោត​លើ​លទ្ធផល​ជាក់ស្តែង​។ ក្នុង​នោះ ត្រូវ​ស៊ើប​អង្កេត​លើ​សមាជិក​​ព្រឹទ្ធសភា​បក្ស​កាន់អំណាច លោក លី យ៉ុងផាត់ និង​លោក កុក អាន ព្រមទាំង​បងប្អូន​ជីដូនមួយ​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី គឺ​លោក ហ៊ុន តូ តែម្តង​៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ