ថៃពង្រីកដែនគ្រប់គ្រងទឹកដីកម្ពុជាតាមព្រំដែនកាន់តែច្រើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ឥតឈប់ ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលប្រើ «យុទ្ធសាស្ត្រស្ងាត់តែមិនស្ងៀម» ដែលការណ៍នេះ រងការរិះគន់ថា ជាមេដឹកនាំអសមត្ថភាព បង្កហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរដល់បូរណភាពទឹកដី និងជាតិសាសន៍ខ្មែរ។
តាមការអះអាងពីក្រុមអ្នកឃ្លាំមើល និងអ្នកនយោបាយប្រឆាំង បានគូសបញ្ជាក់ពីការប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័សពីមហិច្ឆតា ពង្រីកការគ្រប់គ្រងដែនដីខ្មែរពីសំណាក់ភាគីថៃ ដែលថាក្រោយបទឈប់បាញ់ ថៃបានពង្រីកកាន់កាប់ទឹកដីខ្មែរពី ១៤ រហូតដល់ ៨៥ ទីតាំង គិតត្រឹមខែតុលានេះ ពោលគឺជិត ១ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។
ការឈ្លានពាននេះ ថៃមិនត្រឹមតែបានផ្លាស់ប្តូររូបរាងដីធ្លី បោះទីតាំងយោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថៃបានសាងសង់សំណង់រឹងយ៉ាងរហ័ស រួមមាន ផ្លូវបេតុង ប្រឡាយទឹក របងព្រំដែនបេតុង និងលេណដ្ឋានយោធា ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពដើម និងជ្រៀតជ្រែកកែប្រែដីខ្មែរឱ្យទៅជាដីថៃជាផ្លូវការទៀតផង។
លោក អ៊ុំ សំអាន អ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែននៃគណបក្សប្រឆាំង បានថ្លែងទៅកាន់សហគមន៍ខ្មែរនៅប្រទេសបារាំង ថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ដោយលើកឡើងនូវចំណុចខ្វះខាតរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពីកង្វះការគាំទ្រពីអន្តរជាតិ និងបន្តធ្វើ «នយោបាយប្រជាភិថុតិ» ដើម្បីបិទបាំងកម្សោយការពារទឹកដី។
លោកគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ប្រសិនបើលោកហ៊ុន សែននិងលោកហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែបន្តប្រើយុទ្ធសាស្ត្រស្ងាត់តែមិនស្ងៀម ដោយបណ្តោយឱ្យថៃបន្តរុលចូលវាទយកដីខ្មែរតាមអំពើចិត្តកាន់តែជ្រៅជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយមិនប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ICJ និង ICC មិនប្តឹងថៃទៅសហប្រធានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស គឺកម្ពុជាមិនត្រឹមតែមិនអាចទាមទារទឹកដី ដែលថៃកំពុងដណ្តើមកាន់កាប់បានវិញប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបន្តបាត់ដីកាន់តែច្រើនទៀត»។
លោកបន្តថា៖ «ថៃគេឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរយើង យកលេសអារឿងឆបោកតាមអនឡាញហ្នឹងឃើញទេ?ដូច្នេះអត់មានប្រទេសណាគេគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត ទេ ដូច្នេះកាលណាការទូតយើងអន់អញ្ចឹង គ្មានអ្នកណាគាំទ្រសង្ឃឹមថាបានដីមកវិញអត់បានទេ»។
ជុំវិញដំណោះស្រាយលើបញ្ហាព្រំដែនដ៏ចម្រូងចម្រាសនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ដោយអំពាវនាវសូមឱ្យខ្មែរគ្រប់និន្នាការ ទោះបីគាំទ្ររដ្ឋាភិបាល ឬមិនគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលក្តី ត្រូវស្ងប់ស្ងាត់ និងជឿជាក់លើរដ្ឋាភិបាល ទុកឱកាសឱ្យរដ្ឋាភិបាល ធ្វើការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយភាគីថៃ តាមផ្លូវច្បាប់ និងផ្លូវការទូត ខណៈបញ្ហាព្រំដែន កំពុងតែមានភាពស្មុគស្មាញនៅឡើយ។
លោកថា ក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សហគមន៍អន្តរជាតិ និងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ មាននយោបាយលំអៀងទៅរកប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ ជាជាងគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលផ្តាច់ការ។
លោកថា៖ «តែឥឡូវយើងយកជម្រើសការទូត និងនយោបាយ បច្ចេកទេសព្រំដែន ដើម្បីធ្វើការការពារទឹកដីរបស់យើង។ ខ្ញុំសូមឱ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបង្កើននូវការសាមគ្គីផ្ទៃក្នុងកុំហែកហួរគ្នារឿងនេះ។ សូមឱ្យរក្សាមូលគំនិតគ្នា ទុកឱកាស សុំតែឱកាសទេ ឱ្យរដ្ឋាភិបាលមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ដើម្បីទល់នោះ សមរភូមិវានោះខាងនោះ មិនមែនត្រូវមកឆ្លើយឆ្លងជាមួយខ្មែរគ្នាឯងនោះទេ»។
ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ម៉ែន ណាត ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា បានថ្លែងថា បញ្ហាសៀមបន្តឈ្លានពានចូលមកកាន់តែជ្រៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា គឺជារឿងដែលកើតមានឡើងជាហូរហែក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រស្ងាត់តែមិនស្ងៀមរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
ការណ៍នេះ លោកថា វាបង្ហាញពីការខ្វះយុទ្ធសាស្ត្រការទូតរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលចេញត្រឹមលិខិតតវ៉ា ឬក៏ថ្កោលទោសទៅកាន់តែភាគីថៃតែមួយ ដែលជាភាគីចោរ ដោយមិនបានពង្រីកវិសាលភាពនៃការចេញលិខិតតវ៉ា ឬលិខិតថ្កោលទោសនេះទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិ ដូចជាសមាគមអាស៊ាន អង្គការសហប្រជាជាតិ និងបណ្តាប្រទេសមហាអំណាច។ ការធ្វើលិខិតតវ៉ាទៅចោរ តែបែរជាមិនប្តឹងទៅតុលាការ ឬសមត្ថកិច្ចឱ្យចាត់វិធានការលើចោរ គឺប្រាកដណាស់មិនអាចទាមទារដីពីចោរមកវិញបានឡើយ។
លោកថា៖ «យុទ្ធសាស្ត្ររបស់លោកហ៊ុន សែន និងលោកហុន ម៉ាណែត ស្ងាត់តែមិនស្ងៀម! មិនដឹងមានន័យថាម៉េច ស្ងាត់តែមិនស្ងៀម បណ្តោយឱ្យគេឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរតាមអំពើចិត្តអញ្ចឹង? រដ្ឋាភិបាលកាលណាគេដាក់យុទ្ធសាស្ត្រអីមួយទៅវាមានការខុសឆ្គង គេប្រញាប់ឱ្យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកែតម្រូវទៅ! ហើយជាមួយគ្នាហ្នឹង ក៏ឱ្យរដ្ឋសភាជជែកដេញដោលដែរ អំពីយន្តការយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីៗ ត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េចដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ជាតិការពារបូរណៈភាពទឹកដី!»។
បើតាមអ្នកឃ្លាំមើលរូបនេះ នៅពេលដែលពលរដ្ឋត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលបំបិទមាត់មិនឱ្យនិយាយពីបញ្ហាព្រំដែន គេឃើញមានតែលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត តែពីរនាក់ឪពុកកូនហ្នឹងទេ ដែលមានសិទ្ធិអាងយ៉ាងចង់និយាយយ៉ាងម៉េចក៏បាន ចង់ធ្វើយ៉ាងម៉េចក៏បាន ក្នុងការចាត់ចែងទឹកដីកម្ពុជាតាមអំពើចិត្ត ដែលវាផ្ទុយទាំងស្រុងពីគោលការណ៍ច្បាប់។
ដើម្បីទាមទារដីពីថៃមកវិញ និងដើម្បីការពារទឹកដី និងទ្រព្យសម្បត្តិជាតិឱ្យបានគង់វង្ស លោក ម៉ែន ណាត បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលគួរតែបញ្ជូនលិខិត និងភស្តុតាងទៅកាន់ភាគីទីបី មិនត្រឹមតែផ្ញើទៅប្រទេសថៃតែមួយនោះទេ គឺត្រូវភ្ជាប់ឯកសារ និងភស្តុតាងទៅកាន់ដៃគូអន្តរជាតិ ដូចជា អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) សមាគមអាស៊ាន និងប្រទេសមហាអំណាច មានអាមេរិក ចិន បារាំង ជាដើម រួមទាំងស្នើទៅសហប្រធានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឱ្យកោះប្រជុំពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
លោកថា៖ «ក្រៅពីនឹងត្រូវប្រញ៉ាប់ប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិ រួមទាំងត្រូវប្រញាប់ប្រើសិទ្ធិការពារខ្លួនទប់ស្កាត់ការរុលចូលរបស់ភាគីថៃ ចូលក្នុងទឹកដីខ្មែរបន្ថែមទៀត ហើយបើប្រើយុទ្ធសាស្ត្រផ្តេសផ្តាសស្ងាត់តែមិនស្ងៀមសព្វថ្ងៃនេះ ធ្វើឱ្យសេចក្តីព្រួយបារម្ភរបស់យើងហ្នឹង វាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ពលរដ្ឋខ្មែរកាន់តែអស់សង្ឃឹមទៅលើរដ្ឋាភិបាលថាគ្មានសមត្ថភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ថៃឈ្លានពាន ហើយទឹកដីខ្មែរនឹងបាត់ជាបន្តបន្ទាប់ទៀត ក្រោមដៃដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងក្រុមគ្រួសារគាត់»។
សូមបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា បានដាក់ការតវ៉ាជាថ្មីទៀត ចំពោះសកម្មភាពរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ ដែលរំលោភបំពានលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា តាមរយៈការប្រើគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ ចូលមកឈូសឆាយសាងសង់ផ្លូវ និងបាញ់ថ្នាំពណ៌ក្រហម លើដើមឈើនៅតំបន់តាទុំ ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី១៥ និងទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ នៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ ៩ លេខ ១០ និងលេខ ១១។
កាលពីថ្ងៃទី២ ខែតុលា កម្ពុជាក៏បានធ្វើការតវ៉ា ចំពោះការបន្តរំលោភបំពានជាបន្តបន្ទាប់ពីភាគីថៃ នៅតំបន់ច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិថ្មដា ក្នុងស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ អមដោយព្រះសង្ឃថៃ បានចូលមកលើកទង់ជាតិ នៅលើដីកម្ពុជាក្នុងតំបន់នេះ។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានសម្តែងការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំង ដោយចាត់ទុកសកម្មភាពទាំងនេះថា ជាការរំលោភបំពានយ៉ាងច្បាស់លើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ដូចដែលបានកំណត់ និងខណ្ឌសីមាដោយផែនទីខ្នាត ១លើ២០០ពាន់ ដែលផលិតដោយគណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនរវាងឥណ្ឌូចិន និងសៀម ស្របតាមអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៧។
កម្ពុជាបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពរំលោភបំពានជាបន្តបន្ទាប់ទាំងនេះ ផ្ទុយនឹងមាត្រា៥ នៃអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ ស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០ ព្រមទាំងចំណុចស្តីពីវិធានការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ក្នុងសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ បើទោះបីជាថៃគឃ្លើនបន្តរំលោភបំពានមកលើដែនដីកម្ពុជាឥតឈប់ឈរយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏គេមិនទាន់ឃើញរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដាក់ពាក្យប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិ ឬក៏យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិនៅឡើយទេ៕









