លោក ​ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ​រង​ការ​​រិះ​គន់​​ថា​​​យក​​ព័ត៌​មាន​​ប្រឌិត​​ថៃ​​មក​​បិទ​បាំង​​កម្សោយ​​ការ​ពារ​​ទឹក​ដី

បញ្ហា​​ព្រំដែន​​កម្ពុជា-ថៃ​ ​​នៅ​​ចន្លោះ​​បង្គោល​​លេខ ​៥២ ​ដល់ ​៥៩ ​ក្នុង​​ស្រុក​​កំរៀង​ ​ខេត្ត​​បាត់​ដំបង ​នៅ​​បន្ត​​ឡើង​​កម្តៅ​​ដែល ​លោក ​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​រង​​ការ​​រិះ​គន់​​ថា​​បាន​​ចាញ់​​កល​ល្បិច​​ថៃ​ ​យក​​ព័ត៌​មាន​​ក្លែង​ក្លាយ​​មក​​វាយ​ប្រហារ​​ខ្មែរ​​គ្នាឯ​ង ​ដើម្បី​​បិទ​បាំង​​កំហុស​​ធ្វើ​​ឱ្យ​​បាត់​បង់​​ដី​​​ជាង ​៨០​​ទីតាំង​ ​ទៅ​​ថៃ។

លោក ​អ៊ុំ​ សំអាន ​តំណាងរាស្ត្រ​បក្ស​ប្រឆាំង ​និង​ជា​អ្នកជំនាញ​កិច្ចការ​ព្រំដែន ​បាន​សម្តែង​ការ​ព្រួយបារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ ​ដោយ​ចោទប្រកាន់​ថា​ ​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ​កំពុង​ប្រើប្រាស់​ព័ត៌មាន​​​ដែល​លោក​ចាត់ទុក​ថា​​ជា​ការ​ប្រឌិត​​របស់​​​ភាគី​ថៃ។ លោក​ថា ​ភាគី​ថៃ​បាន​ផ្សាយ​ថា ​ការ​ធ្វើ​របង​ព្រំដែន​បេតុង​​​ដោយ​ឯកតោភាគី ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ថៃ​ចំនួន ​៦៦​គ្រួសារ​ បាត់បង់​ដី​ចំនួន​ ១៣៨​ហិកតា ​ចូល​មក​ខាង​កម្ពុជា។

លោក ​អ៊ុំ​ សំអាន ​យល់ថា​ ​នេះ​គឺជា​ល្បិចកល​​ដើម្បី​បិទបាំង​ការ​បាត់បង់​ទឹកដី​ខ្មែរ​ចំនួន​ ៨៥​ទីតាំង​ ​ដោយ​លោក​​លើក​ឡើង​​ថា ​ប្រសិនបើ​ពលរដ្ឋ​ថៃ​ពិតជា​បាត់បង់​ដី​​ពិតមែន ​ពួកគេ​នឹង​ធ្វើ​បាតុកម្ម​​ទម្លាក់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ ​គឺ​លោក ​អនុទីន ​ចេញ​ពី​តំណែង ​ដោយ​មិន​ទុក​ឱ្យ​នៅ​រហូត​​បច្ចុប្បន្ន ​​ព្រោះ​ការ​ធ្វើ​របង​នោះ ​ថៃ​ធ្វើឡើង​​ដោយ​​ឯកតោភាគី ​ខណៈ​ថៃ​មាន​ប្រៀប​​ខាង​កម្លាំង​យោធា ​និង​បាន​វាយ​ដណ្តើម​កាន់កាប់​ទឹកដី​ខ្មែរ​ច្រើន​​កន្លែង​រួចមក។ លោក​ព្រួយបារម្ភ​ថា ​យុទ្ធសាស្ត្រ​បែប​នេះ ​អាច​ជា​ជំហាន​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការ​កាត់​ទឹកដី​បន្ថែម​​ទៀត ​ទៅ​ឱ្យ​ប្រទេស​ជិតខាង​ ដើម្បី​ដោះដូរ​យក​សន្តិភាព។

លោក​ថា៖ «ការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្ញុំខ្លាចតែ​ពេល​ក្រោយ​ទៅ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កាត់ទឹ​ក​ដី​ខ្មែរ​យើង ៨៥ ទីតាំង​ ទៅ​ឲ្យ​ថៃ ហើយ​ឲ្យពួ​ក​អ៊ុំៗ ពូអ៊ុំ មីង ពលរដ្ឋ​ជន​ហ្នឹង មក​កើត​ព័ត៌​មាន​ក្លែង​ក្លាយ​ថា ខ្មែរ​យើង​មិន​បាន​បាត់​បង់​ទឹក​ដីទេ​ ហើយ​ទឹក​ដី ៨៥ ទីតាំង​ហ្នឹង គឺ​ជា​ទឹក​ដី​របស់​ថៃទេ​ មាន​តែ​ថៃ​ទេ ដែល​បាត់​បង់​ដី​មក​ខាង​កម្ពុជា ពលរ​ដ្ឋ​ថៃ​តវ៉ា​រឿង​បាត់​ដី​ស្រែ​មក​ខាង​កម្ពុជា»។

ចំណែកឯ ​លោក ​ម៉ែន ​ណាត ​ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បាន​អះអាង​ស្រដៀងគ្នា​ថា​ ការ​ដែល​​ភាគី​ថៃ​​សាង​សង់​​​របង​​ដោយ​​ឯកតោភាគី ​គឺជា​ការ​រំលោភបំពាន​ និង​ពង្រីក​ការ​ឈ្លានពាន​មក​លើ​ទឹកដី​ខ្មែរ ​ដោយ​សារ​​តែ​​ថៃ​តែងតែ​បង្ខំ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ប្រើប្រាស់​ផែនទី​ខ្នាត ​១/៥០.០០០ ​​ដែល​ថៃ​បាន​គូស​ជា​ឯកតោភាគី​ផ្ទុយ​នឹង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ។

លោក​បាន​ផ្តល់​អនុសាសន៍​​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល ​ប្រើប្រាស់​វិធានការ​រឹងមាំ ​​ដើម្បី​ទប់ទល់​ទៅ​នឹង​មហិច្ឆតា​ឈ្លាន​ពាន​​​របស់​​ថៃ​​នេះ។ សម្រាប់​ លោក ​ម៉ែន ​ណាត ​មេដឹកនាំ​ត្រូវ​ឈប់​ចាញ់​កល​ល្បិច​យុទ្ធសាស្ត្រ​​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​ ហើយ​ងាក​មក​ប្រើប្រាស់ «សិទ្ធិ​ការពារ​ខ្លួន» ស្រប​​តាម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ។ ត្រូវ​ប្តឹង​ភាគី​ថៃ​ទៅកាន់​តុលាការ​​​យុត្តិធម៌​​អន្តរជាតិ (ICJ) និង​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ (ICC)។ លើស​ពី​នេះ ​​កម្ពុជា​ត្រូវ​ដំឡើង​​កម្រិត​ការទូត​អន្តរជាតិ ​រួមទាំង​អង្គការសហប្រជាជាតិ ​និង​សហប្រធាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស។

ការ​រិះគន់​នេះ ​ធ្វើឡើង​ខណៈ​លោក ​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត​ កាលពី​ថ្ងៃទី​២៨ ​ខែ​តុលា ​បាន​​បង្ហោះ​សារ​វាយបក​ទៅ​ក្រុម​​អ្នក​នយោបាយ​ប្រឆាំង​​ក្រៅ​ប្រទេស ​ដោយ​ចោទប្រកាន់​ថា ​ពួកគេ​តែងតែ​ចោទប្រកាន់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ ដោយ​​គ្មាន​ភស្តុតាង​ថា​ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់បង់​ទឹកដី។

លោក​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​បាន​ចង្អុលបង្ហាញ​ថា ​នៅពេល​ដែល​សារព័ត៌មាន​ថៃ​​ បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ​ថា​​ការ​ធ្វើ​របង​​បេតុង​របស់​ថៃ​ ​ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ថៃ ​៦៦​គ្រួសារ​ បាត់បង់​ដី ​១៣៨​ហិកតា ​ចូល​មក​ខាង​កម្ពុជា​ស្រាប់​តែ​​​ក្រុម​អ្នក​នយោ​បាយ​​​ប្រឆាំង​ទាំង​នោះ​ ​មិន​ហ៊ាន​និយាយ​ទេ។

លោក​បាន​ចោទសួរ​ថា៖ «តើខួរក្បាលរបស់ក្រុមអ្នកនយោបាយខ្មែរ​នេះ​មាន​តែមួ​យ​គត់ គឺ​ចោទ​ថា​រដ្ឋាភិ​បាល​ខ្មែរ​ធ្វើ​ឱ្យបា​ត់​ដី ទោះជា​ពួ​ក​គេ​គ្មាន​ឯកសារ​ ឬ​ភស្តុ​តាង​អ្វី​ច្បាស់​លាស់​ក៏​ដោយ។ ហើយ​អ្វី​ខុស​ពី​ហ្នឹង​ ទោះ​ជា​ការ​ពិត មាន​ភស្តុ​តាង​ និង​ឯកសារ​បញ្ជាក់​ច្បាស់​យ៉ាង​ណា គឺ​ពួក​គេមិ​ន​ទទួល​ស្គាល់ និង​មិន​ហ៊ាន​និយាយ​ទេ?»។

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ ​លោក ​វន ​ចាន់ឡូត ​​អ្នកសិក្សា​ច្បាប់​ ​ក៏​បាន​លើកឡើង​ទស្សនៈ​រិះ​គន់​ចំៗ​​ ចំពោះ​ប្រសិទ្ធភាព ​និង​​សមត្ថ​​​ភាព​​​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ ​ក្នុង​ការ​ការពារ​បូរណភាព​ទឹកដី ​ដោយ​ប្រៀបធៀប​ជាមួយ​បណ្តា​ប្រទេស​​ដទៃ​ទៀត​​លើ​ពិភពលោក ​​ដែល​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​កងទ័ព​បរទេស​ធ្វើ​សកម្មភាព​តាម​អំពើ​ចិត្ត​លើ​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន​ឡើយ។

លោក​ថា៖ «គ្រប់ប្រទេសមានជម្លោះព្រំដែន គ្មានកងទ័ពប្រទេសណាមួយ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​កង​ទ័ព​មួយ​ទៀត​ ធ្វើ​អ្វី​តាម​អំពើចិ​ត្ត​បាន​ឡើយ មាន​តែមួ​យ​គត់​គឺ​កម្ពុជា ក្រោម​ស្នាដៃ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត»។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ ​ថៃ​បាន​ប្រើ​កម្លាំង​ទ័ព​ឈ្លានពាន​ទឹកដី​កម្ពុជា​​ចំនួន​ពីរ​លើក ​អំឡុង​ខែ​កក្កដា ​និង​ខែ​ធ្នូ ​ឆ្នាំ​២០២៥ ហើយ​រហូត​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​អ្នក​តាមដាន ​និយាយ​ថា ​​ថៃ​បាន​បន្ត​រុលចូល​ដណ្តើម​គ្រប់គ្រង​​ដី​​​ខ្មែរ​​តាម​​ខេត្ត​​ជាប់​​ព្រំដែន​​កើនឡើង​ដល់​ជាង ​៨០​ទីតាំង។

ក្រុម​អ្នក​តាមដាន ​បន្ត​លើកឡើង​ថា ​បញ្ហា​ព្រំដែន ​​គឺជា​បញ្ហា​អធិបតេយ្យភាព​ជាតិ​ដ៏​រសើប​បំផុត​ ​ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​​ភាគី​​​​ពាក់​​ព័ន្ធ​​ទាំង​អស់​ ​ប្រកាន់ខ្ជាប់​នូវ​ភាព​ម៉ឺងម៉ាត់​ឯកភាព​ជាតិ ​និង​ផ្អែកលើ​មូលដ្ឋាន​គតិយុត្តិ​អន្តរជាតិ​​ច្បាស់លាស់ ​ដើម្បី​ធានា​ថា​ផលប្រយោជន៍​ ​និង​បូរណភាព​ទឹកដី​របស់​កម្ពុជា ​ត្រូវ​បាន​ការពារ​យ៉ាង​គត់​​មត់ ​ស្របតាម​ស្មារតី​នៃ​ច្បាប់​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ។

ពួកគេ​ថា​ កម្ពុជា​ត្រូវ​ប្តឹង​ថៃ​ទៅកាន់​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ) និង​ប្តឹង​ទៅកាន់​សហប្រធាន​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​​​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ឆ្នាំ​១៩៩១ ទើប​អាច​បញ្ឈប់​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​ថៃ ​និង​អាច​ទាមទារ​ទឹកដី​​​ត្រឡប់​មក​វិញ​​បាន ​ព្រោះ​ការ​ចរចា​ទ្វេភាគី​មិន​អាច​ទាមទារ​ទឹកដី​មកវិញ​បាន​ឡើយ។

មាត្រា​៤៤០​នៃ​ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ​ចែងថា «អំពើ​ប្រគល់​ឱ្យ​រដ្ឋ​បរទេស ឬ​ភ្នាក់ងារ​បរទេស នូវ​​ដែនដី​ជាតិ​​ទាំង​ស្រុង ឬ​មួយ​​ផ្នែក ជា​អំពើ​ក្បត់ជាតិ ត្រូវ​ផ្តន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយជីវិត»៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ