លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត រងការរិះគន់ធ្ងន់ៗ ពីក្រុមអ្នកតាមដានស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជា ជុំវិញការឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតឱ្យគណបក្សកាន់អំណាច មុនរដូវឃោសនាបោះឆ្នោតមកដល់ ដែលជាក្តីបារម្ភពីការបន្សល់ទុកមរតកប្រកួតប្រជែងខ្វះតម្លាភាព។
នៅក្នុងពិធីចែកពូជស្រូវជូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារទឹកជំនន់ ក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ នៅថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា មិនថាពេលមានសង្គ្រាម មិនថាទឹកជំនន់នោះទេ ទាំងកងកម្លាំង និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ តែងតែចុះជួយពលរដ្ឋជានិច្ច។ ហើយវិធានការចែកដីសម្រាប់អ្នកអត់ដីពិតប្រាកដ និងការបង្កើនប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រនៅតែបន្តធ្វើ។
ក្នុងន័យនេះ លោកគូសបញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋបានបង្ហាញការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ក្នុងនាមជាគណបក្សដែលទទួលបានការទុកចិត្ត និងការគាំទ្រពីប្រជាជនទូទាំងប្រទេស គណបក្សនេះ នៅតែបន្តរក្សាគោលនយោបាយ និងក្រុមការងារដែលបម្រើប្រជាពលរដ្ឋដោយសាមគ្គីភាព។
លោកថា៖ «ដរាបណាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅតែប្រជាជនផ្ដល់ឱកាសឱ្យនៅក្នុងការបន្តបម្រើប្រជាពលរដ្ឋតទៅទៀត គឺយើងនឹងអនុវត្តគោលនយោបាយនេះ ឱ្យកាន់តែច្រើន មិនចោលប្រជាជនគ្រប់កាលៈទេសៈទាំងអស់»។
លោក យ៉ែម បុញ្ញឬទ្ធិ ប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន មានប្រសាសន៍ថា ការកេងចំណេញនយោបាយ នៅតែបន្តមាន បែងចែកពីគ្នាម៉េចដាច់ស្រឡះ។ លោកថា អ្វីជាផលប្រយោជន៍ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ពីការផ្តល់ដីសម្បទានសង្គមកិច្ច និងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ វាជាតួនាទីភារកិច្ច និងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីជួយដល់ជីវភាព និងការផលិតកសិផលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ មិនត្រូវយកមកកេងចំណេញ ឬបែងចែកជារឿងបក្សណាៗនោះឡើយ។
លោកបានបន្តថា ទោះមានការសន្យាច្រើនលើកច្រើនសារ ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋនៅតែជួបបញ្ហាប្រឈម ខ្វះខាតប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ កសិផលមានតម្លៃថោក នៅតែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយបានពិតប្រាកដនៅឡើយទេ។
លោកថា៖ «ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ នាពេលខាងមុខជិតមកដល់ ដូច្នេះវោហាសាស្ត្រនយោបាយជារឿងមួយ ក៏ប៉ុន្តែយើងនៅតែស្នើសុំយ៉ាងទទូច តួនាទីភារកិច្ចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជាតំណាងប្រជាជាតិខ្មែរទូទាំងមូល មិនមែនជាតំណាងបក្សទេ បាទ»។
ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងដឹកនាំប្រទេសស្រាប់ មិនចាំបាច់ឃោសនាបោះឆ្នោត ឬធ្វើការសន្យានោះឡើយ គឺត្រូវមានវិធានការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមជូនប្រជាពលរដ្ឋជាក់ស្តែង ដែលកំពុងជួបប្រទះបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា គ្មានការងារធ្វើ ចំណាកស្រុក ខ្វះខាតដីធ្លីធ្វើកសិកម្ម កសិផលលក់បានតម្លៃថោកគ្មានទីផ្សារ និងកង្វះប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រនៅតាមបណ្តាខេត្ត។
លោកក៏គូសបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាការបោះឆ្នោតត្រូវបានមើលឃើញថាខ្វះការប្រកួតប្រជែងដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ពិតប្រាកដក៏ដោយ ប៉ុន្តែគណបក្សកាន់អំណាចដែលមានទាំងអំណាច ធនធាន និងមធ្យោបាយក្នុងដៃស្រាប់ គឺជាអ្នកដែលមានលទ្ធភាពខ្ពស់ជាងគេក្នុងការកែទម្រង់ និងដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះបានលឿន ប្រសិនបើមានឆន្ទៈ បើកលំហប្រជាធិបតេយ្យ និងបម្រើផលប្រយោជន៍ជាតិពិតប្រាកដ។
លោកថា៖ «លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនចាំបាច់ទៅសន្យា ឬធ្វើការឃោសនាមុនពេលបោះឆ្នោតនោះឡើយ។ អ្វីដែលត្រូវធ្វើ គឺត្រូវពិនិត្យមើលសមត្ថភាពរបស់មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ និងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជូនប្រជាពលរដ្ឋភ្លាមៗក្នុងកាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្ន»។
ចំណែកលោក សេង វណ្ណលី អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក បានគូសបញ្ជាក់ថា ការសន្យារបស់អ្នកនយោបាយក្នុងការផ្តល់ដីសម្បទានសង្គមកិច្ច រៀបចំប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងបង្កើតការងារក្នុងស្រុក គឺជាការឆ្លើយតបចំតម្រូវការគ្រឹះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្តែងកន្លងមកនៅតែមានគម្លាតធំធេង រវាងពាក្យសន្យា និងភាពប្រាកដនិយម។
លោកបានបង្ហាញថា កន្លងមក ដីសម្បទានដែលបានបែងចែកភាគច្រើន ស្ថិតនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ខ្វះជីជាតិ និងគ្មានប្រភពទឹក ដែលមិនអាចបង្កើតជីវភាពបាន ត្រូវបង្ខំចិត្តបោះបង់ចោលដីនោះ ត្រឡប់ទៅធ្វើចំណាកស្រុកជាថ្មី។
ការកសាងប្រឡាយទឹកតែមួយមុខ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចកសិករបានឡើយ ប្រសិនបើគ្មានគោលនយោបាយច្បាស់លាស់ ក្នុងការទប់ស្កាត់ការឡើងថ្លៃជី ប្រេង និងការធ្លាក់ថ្លៃកសិផលនៅលើទីផ្សារ ដែលបង្កជាបំណុលវ័ណ្ឌកដល់ពួកគាត់។
លោកក៏បន្ថែមថា ដើម្បីទទួលបានផលប្រយោជន៍ពិតប្រាកដ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវពឹងផ្អែកលើការបង្កើតយន្តការតាមដាន និងការទាមទារគណនេយ្យភាពពីអាជ្ញាធរ តាមរយៈការប្រើប្រាស់សិទ្ធិបោះឆ្នោតយ៉ាងសកម្មរបស់ខ្លួន។
លោកថា៖ «ការភ្ជាប់សារសន្យាដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមទៅនឹងការទាមទារការបោះឆ្នោតគាំទ្រ គឺជាការឆ្លៀតឱកាសនយោបាយ តើការអភិវឌ្ឍទាំងនេះជាកាតព្វកិច្ចផ្លូវការរបស់រដ្ឋ ក្នុងការបម្រើពលរដ្ឋគ្រប់រូបដោយស្មើភាព ឬជាឧបករណ៍នយោបាយសម្រាប់ដោះដូរការគាំទ្រនៅរៀងរាល់អាណត្តិ»។
ជុំវិញការប្រកួតនយោបាយខ្វះសុចរិតភាពនៅកម្ពុជាវិញនេះ លោក ថម អ៊ិនឌ្រូ (Tom Andrews) អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជា បានបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភជុំវិញបញ្ហានេះ។
លោកបាននិយាយថា រាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែបើកផ្លូវឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងដោយស្មើភាព ដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ និងស្តារបរិយាកាសប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ។ លើសពីនេះ លោកថា ការបោះឆ្នោតខាងមុខ មិនអាចចាត់ទុកថាសេរី និងត្រឹមត្រូវបានឡើយ ប្រសិនបើគ្មានការស្តារលំហប្រជាធិបតេយ្យ និងការបើកផ្លូវឱ្យគណបក្សប្រឆាំងចូលរួមដោយស្មើភាពនោះទេ។ ហើយថា ការដោះលែងសកម្មជននយោបាយ និងការលើកកម្ពស់សេរីភាពបញ្ចេញមតិ គឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់បំផុត ដើម្បីធានាថាការបោះឆ្នោតទទួលបានការទទួលស្គាល់ និងមានភាពស្របច្បាប់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ៕









