អ្នកឃ្លាំមើល​យល់ថា ៥ឆ្នាំ​ក្រោយ​បិទខ្ទប់​បក្សជំទាស់ គឺគ្មានអ្នកឈ្នះ តែជាតិខាតបង់

លោក កឹម សុខា កាន់ដៃលោក សម រង្ស៊ី អំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍លោក សម រង្ស៊ី វិលចូលកម្ពុជាវិញ ថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣។ (ស្រី សុភ័ក្ត្រ)

អ្ន​កឃ្លាំ​មើល​ស​ង្គ​ម ​បង្ហាញ​ការ​យល់ឃើញ​​ថា​ ​​ឆ្នាំ២​​​០​​២​​៣ ​ជា​​ពេ​​ល​​​​​វេលា​​ដែ​ល​អ្ន​​​​​កន​​​យោបាយ​ខ្មែ​រ​​​ត្រូ​​​វរួ​​ម​គ្នា​​ស្ដារប្រជា​ធិ​ប​តេ​យ្យឡើងវិញ​ ​​​​​​​​ដើ​ម្បី​​ដោះ​​ស្រាយ​​បញ្ហា​​ជាតិ ដោយ​​សម្អាង​ថា ​វិធាន​បិទ​ខ្ទប់​អ្នក​ន​យោបា​យ​ជំទា​ស់​ មិនឱ្យធ្វើសកម្មភាពនយោបាយរយៈពេល​​​៥​ឆ្នាំ​ម​កនេះ​​​ គ្មាន​អ្នកឈ្នះ​នោះ​ទេ​​ ​​តែ​​ធ្វើឱ្យ​​ជា​​តិខា​តប​ង់។​

នៅ​ថ្ងៃ​​ពុធ​​ម្សិ​​ល​​មិញ​ បម្រាមធ្វើ​នយោ​បាយ​រយៈពេល៥​ឆ្នាំលើអ្នក​នយោបាយមកពីគណបក្សជំទាស់​​ចំនួន១១៨រូប ដែលតុលាការកំពូលបាន​ហាមឃាត់ បានផុតកំណត់។

 ក៏ប៉ុន្តែមេដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ​ដែលតុលាការ​បានរំលាយ ចំនួន១៧រូប រួមមាន លោក សម រង្ស៊ី និង​លោក កឹម សុខា ជាដើម នៅបន្តជាប់​បម្រាម​ធ្វើនយោបាយនៅឡើយ ក្រោយពីគណបក្ស​ដែល​ទទួលបានសំឡេងឆ្នោតគាំទ្រពីពលរដ្ឋ​ជិត​ពាក់​កណ្តាល​ប្រទេស ត្រូវបានបិទខ្ទប់ពីសង្វៀននយោបាយរយៈពេល​៥ឆ្នាំ។

នាយក​ប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌល​ស​​ម្ព័ន្ធភា​ពការងារ និងសិ​ទ្ធិ​មនុស្ស​ ​លោ​ក មឿន តុ​លា ហៅវិធា​នការបិទ​ខ្ទប់​​នេះថា ក​ម្ពុជា​​​បានខាតបង់ប្រយោជន៍ខាងអំណោយផលសេដ្ឋកិច្ចពីប្លុកលោកសេរី ដូចជា កម្ពុជាត្រូវបានគេកាត់ផ្តាច់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ ខណៈ​មន្ត្រីស្និទ្ធនឹងរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនត្រូវបានអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្ម​បង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ ជាដើម។

បន្ថែមពីនេះ លោកថា កេរ្តិ៍ឈ្មោះកម្ពុជាត្រូវបានគេរិះគន់ជាបន្តបន្ទាប់លើ​ឆាក​អន្តរ​ជាតិ ហើយ​ជំនួយ​ខ្លះត្រូវ​បាន​គេកា​ត់​​ផ្តាច់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សជាប្រ​ព័ន្ធ និងការ​ធ្វើឱ្យប្រជាធិបតេយ្យ​ដើរថយ​ក្រោយ។

មួយវិញទៀត លោក​ថា អ្នកចប់បម្រាមធ្វើនយោបាយ​វិញ ពួកគេមិនបានចុះចូល​ជាមួយបក្សកាន់អំណាចដូចគ្នានឹងអ្នកសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយ ខណៈការបោះឆ្នោតថ្មីៗបានបង្ហាញថា សន្ទុះនៃការគំាំទ្រ​គណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តកើន​​ឡើង។

បញ្ហានេះ លោកយល់ថា មេរៀននៃវិធានការបិទខ្ទប់សំឡេងជំទាស់៥ឆ្នាំមកនេះ ហាក់បង្ហាញថា គ្មានអ្នកនយោបាយណាឈ្នះទេ តែផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកខាតបង់។

លោក មឿន តុលា គូស​បញ្ជាក់​ថា សារ​នេះ​ក៏បង្ហាញដែរ​ថា យុទ្ធសាស្ត្រគំរាម​កំហែង ទិញ​ទឹក​ចិត្ត និង​ផ្តល់តំណែង ដើម្បីបន្សាបដៃគូប្រកួតលើសង្វៀននយោបាយ ក៏មិនជោគជ័យដែរ។

លោកថា៖ «បើយើងមើលការគំរាមកំហែងជិតមួយអាណត្តិនេះ ប្រជាពលរដ្ឋគួរគ្រប[រាប]ដល់​កន្ទេលហើ​​យ​ ប៉ុន្តែជា​ក់​ស្តែង​លទ្ធផលឆ្នោត២០២២នេះ យើង​បាន​ឃើញ​ហើយ​ថា ​សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរឆ្លាតណា​ស់​[] អ៊ីចឹង​សរុបមក យុទ្ធសាស្ត្រគំរាមកំហែង ទិញអីនេះ វាមាន​ប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់តែបុគ្គលទេ តែស​ម្រា​ប់​​ន​យោបា​​យស្មារតីមហាជន គឺអត់ទាន់មានប្រសិទ្ធភាពទេ តែផ្ទុយទៅវិញ អ្នកដែលប្រើលុយ​ប្រើអំណាច​ទៅគា​ប​​​សង្ក​ត់គេហ្នឹងកាន់តែធ្លាក់ប្រជាប្រិយថែមទៀត»

ស្ថាបនិក​អង្គការ​អភិវឌ្ឍ​ន៍ផ្នត់​គំនិត លោក សេក សុជាតិ យល់ថា វិធានការបិទខ្ទប់បក្សនយោបាយដែលមានអ្នកគាំទ្រជិតពាក់កណ្តាលប្រទេស ចេញពីសង្វៀននយោបាយរយៈ​ពេល​៥ឆ្នាំមកនេះ ជាមេរៀនអាក្រក់មួយ ដែលថា អ្នកនយោបាយខ្មែរមិនត្រូវឱ្យវាកើត​ឡើងជាថ្មីទៀតទេ។

ក្នុងន័យនេះ លោកគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានប្តេជ្ញាចិត្តអនុវត្តរបបប្រជាធិបតេយ្យ ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ ដែល​ប្រសូត្រ​ពី​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀ​​ងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ដែលកិច្ចព្រមព្រៀងនោះមានប្រទេស​មហា​អំណាច​ទាំង៥ ទទួល​ស្គាល់ ហើយ​បែរជាទទួលរង​នូវការថ្កោលទោស រួមទាំងវិធានកាត់ផ្ដាច់ជំ​​នួយពីប្រទេសទាំងនោះ ដោយសារតែ​មូលហេតុផ្តើមចេញពីមេដឹកនាំកម្ពុជាទៅវិញ។

បទពិសោធនេះ លោកថា សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ជាពេលវេលាដែលមេដឹកនាំទាំងគណបក្សកាន់អំណាច និ​​ង​គ​​​ណបក្សប្រឆាំង ត្រូវហ៊ានប្រកួតអំណាចដោយសុចរិតភាព ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍជាតិ​ ​ប្រកួត​ប្រជែងជាមួ​​យប្រទេសជិតខាង។

លោកថា៖ «អ៊ីចឹងខ្ញុំចាត់ទុកថា ជាមេរៀនមួយដ៏អាក្រក់​ដែល​មិនគួរឱ្យវាកើតមានបន្តទៀតទេ [] មេដឹកនាំដែលល្អ គេរៀបចំឱ្យប្រព័ន្ធនយោបាយដើរជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ មិនមែនដើរតាមបុគ្គល ឬនរណាម្នាក់គ្រាន់តែចង្អុលបង្ហាញ ឬជានិមិត្តរូបរបស់នរណាម្នាក់ទេ»

ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន យល់ឃើញផ្សេងពីនេះ ដោយថា ប​ក្ស​​កាន់​អំណាច​ឈ្នះ ហើយការឈ្នះ​នេះ​សម្រាប់ប្រជា​​ពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស ដោយ​លោក​សម្អាងថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា​ទទួល​បាន​ការគាំទ្រពីពល​រ​ដ្ឋ​ជិត៨០ភាគរយនៃសំឡេងឆ្នោត នា​ពេល​ថ្មីៗនេះ។

លោកថា៖ «ដូច្នេះហើយ អានេះហើយជាជ័យជម្នះពិតប្រាកដរបស់គណបក្សប្រជាជន។ គណបក្សប្រជាជន មិនយកជ័យជម្នះ​នៅ​ក្នុង​អារម្មណ៍ ឬមួយនៅក្នុងចិត្តដូចជាគណបក្សផ្សេងទេ»

អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក វណ្ណ ប៊ុនណា មើលឃើញ​ថា យុទ្ធសាស្ត្រ​​គំរាម សម្លុត និងផ្តល់​តំ​​ណែង ដើម្បីបន្សាបឥទ្ធិពលដៃគូប្រកួត ត្រូវ​បាន​បក្ស​កាន់​អំ​ណាច​ប្រើ​​ប្រាស់​យូរ​ណាស់​មក​ហើយ ហើយ​ថាយុទ្ធសាស្ត្រនេះនៅមានឥទ្ធិពល​សម្រាប់អ្នកនយោបាយដែលគិតប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនជាធំ និងអ្ន​​កនយោបាយដែលរងសម្ពាធធ្ងន់ធ្ងរ គ្មានជម្រើសក្រៅពីការចុះចូល។

មួយវិញទៀត លោកថា ការបង្កកសិទ្ធិធ្វើនយោបាយ៥ឆ្នាំទៅលើក្រុមជំទាស់ បាន​ឆ្លុះបញ្ជាំងពីល្បែងនយោ​បាយ​បែប​ឈ្នះ​ចាញ់ មិនមែនជាការប្រកួតនយោបាយតាបបែបប្រជាធិបតេយ្យទេ។ លោកគូសបញ្ជាក់​ថា វប្បធម៌​បែប​នេះបង្កើត​ជា​ដំបៅ​ឈឺ​ចាប់ បង្ក​ជា​គំនុំរវាងអ្នកនយោបាយនិងអ្នកនយោបាយ ដែល​ជាហេតុធ្វើឱ្យកម្ពុជាបន្តដើរលើផ្លូវមិនច្បាស់​លាស់​លើយន្តការ​ពង្រឹងផ្ទៃក្នុងជាតិ។

ជ្រុងមួយនៃវិធានការ​នេះ លោកថា ក៏ជាសារប្រាប់ទៅបក្សកាន់អំណាចដែរ​ថា ការ​ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធច្បាប់ ដើម្បីបំបិទសិទ្ធិបានតែមួយរយៈទេ តែមិ​ន​អាចទាញទឹកចិត្តពលរដ្ឋ​​ឱ្យទទួលយកនូវអ្វីដែលគេមិនពេញ​ចិត្តនោះ​ទេ។ លោក វណ្ណ ប៊ុនណា យល់​ថា ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិជាតិ គឺត្រូ​វរួមគ្នាអនុវត្តរបបប្រជាធិបតេយ្យ សេរី​ពហុបក្ស ឱ្យបានពេញលេញ ដូចមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

លោកថា៖ «វាគ្មានអ្វីល្អជាជាងនយោបាយដែលប្រកួតគ្នាទៅលើវិធានមួយ ដែលមានយន្តការបោះឆ្នោតដោយ​សេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ទេ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកប្រកួតនយោបាយ​ទាំងសងខាង​ចាញ់ ចាញ់​ដោយ​​អស់​ចិត្ត អ្នក​ឈ្នះអ​ស់ចិត្ត ហើយ​ព្យាយាម​ទទួលយកលទ្ធផលក្នុងការអនុវត្តលើ​គោលនយោបាយសម្រាប់ការរីកចម្រើនរប​ស់​ជាតិ»

កាល​ពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ តុលាការកំពូល បានចេញសាលដីការំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែ​ល​​មា​ន​សមត្ថភាព​ប្រជែងអំណាចជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចេញ​ពីឆាកនយោបាយ ​ដែ​លក្រុ​មអ្នកឃ្លាំមើលហៅការសម្រេចនេះថាជាការសម្លាប់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

តា​មរយៈសាលដីកានេះ អាសនៈទាំងអស់របស់គណបក្សប្រឆាំង ទាំងក្នុងសភា និងឃុំ​សង្កាត់ ចំនួ​ន​ប្រ​ហា​ក់ប្រហែលបក្សកាន់អំណាចដែរនោះ ត្រូវបានរឹបអូស ហើយ​អ្នកនយោបាយបក្សនេះ​ចំនួន១១​៨រូ​ប ត្រូវបាន​ហាម​ធ្វើនយោបាយរយៈពេល​៥ឆ្នាំ។

កា​របា​​ត់មុខបក្សប្រឆាំងធំមួយនេះពីឆាកនយោបាយ ធ្វើឱ្យការបោះឆ្នោតជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៨ គណបក្ស​កាន់​អំ​​ណា​ច​ដណ្តើម​បាន​អាសនៈ​ទាំង​១២៥ ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​។

តែយ៉ាងណា សហភាពអឺរ៉ុប បានព្រមានដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទាំងស្រុងពីកម្ពុជា បើការបោះឆ្នោតជាតិ នៅកម្ពុជាដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃ​ទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខ ខ្វះលក្ខណៈ​សេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ តាមគន្លងប្រជាធិបតេយ្យនោះ៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ

VODEnglish.news

VODEnglish.news

Everybody Well-Informed, Everybody Empowered